Şam’da üç gün nasıl planlanır

Şam’ın kendi sayfası şehrin ne olduğunu anlatıyor. Bu sayfa başka bir soruya bakıyor: üç günün nasıl bölüneceğine. Sıra keyfî değil. Eski şehrin sokakları sabah serin, Kasiyun akşamüstü açık, hamam gün sonunda anlamlı. Aşağıdaki üç gün bu sitedeki Şam rotalarına dayanıyor; her yarım gün gerçekten yürünen bir güzergâh.

Bu plan neyi varsayıyor

Eski şehirde ya da ona yürüme mesafesinde kalıyorsun, çünkü üç günün ikisi tamamen yaya. Araç yalnızca üçüncü günün son bacağında gerekiyor. Sabah 08:30’da sokakta olmak günü değiştiriyor: taş henüz serin, çarşı yeni açılıyor, cami avlusu boş. Cuma öğlesi ayrı tutuluyor — Emevî Camii’nin avlusu o saatte ibadete kalıyor.

Birinci gün: surların içi

Sabah. Bab Şarki’den gir ve Doğru Sokak boyunca batıya yürü. İlk 900 metre Hristiyan mahallesinde geçiyor: Roma doğu kapısı, sokağın altındaki Hanania Kilisesi ve kilise cephesine dönüşmüş Bab Kisan. Üç durak, iki saat.

Öğle. Doğru Sokak’ın örtülü yarısına gir. Baharatın kokusu Büzüriye Çarşısı’nda başlıyor ve öğle molası buraya düşüyor.

Akşamüstü. Hamidiye Çarşısı’nın kurşun delikli çatısının altından Roma sütunlarının arasına, oradan Emevî Camii’nin avlusuna. Bütün gün 4 kilometre: ara vermeden altı saat, ara vererek bir gün. Avluda oturmak için akşam ezanından önceki saati bekle. Taş o saatte gün boyu emdiği ısıyı geri veriyor.

İkinci gün: Osmanlı yüzü ve hamam

Sabah. Azm Sarayı ve Esad Paşa Hanı: iki çarşı, bir konak, bir saray ve bir han, toplam 1560 metre. Yürüyüş kısa, içeri girmek uzun. Sarayın avlusu sabah gölgede duruyor, sıralamanın sebebi bu.

Öğleden sonra. Medreseler ve bimaristan: altın mozaikli türbe odası, Nureddin’in ortaçağ hastanesi ve siyah beyaz şeritli bir cephe. Dört durak, 1400 metre.

Akşam. Hamam. Günü ayakta geçirdikten sonra sırası tam burası ve eski şehirde hâlâ çalışan bir tane var. Kadın ve erkek saatleri ayrı; hangi saatin kime olduğunu aynı gün sor.

Üçüncü gün: surların dışı ve Kasiyun

Sabah. Surların batısında 800 metrelik üç durak: Ulusal Müze’nin çölden taşınmış kapısı, Mimar Sinan’ın Tekkiye avlusu ve Hicaz Garı. Müzenin açık olup olmadığını çıkmadan sor; kapıları uzun süre kapalı kaldı. Kapalıysa Tekkiye’nin avlusu ücretsiz ve yanındaki el sanatları çarşısı sabah açılıyor, gün yine doluyor.

Öğleden sonra. Salihiye. Kasiyun’un eteğindeki mahalle, dik sokaklar ve Eyyûbî yapıları. Müzeden buraya 3 kilometre.

Akşamüstü. Kasiyun’un seyir noktası. Merkezden yarım saat ve yukarı çıkmak araç istiyor. Gün batımı ile gece aynı yerden iki ayrı manzara: biri şehri kırmızıya, öteki ışık denizine çeviriyor. Kalabalık gün batımında, sessizlik geç saatte.

Üçüncü günü değiştirmek

Üçüncü gün için iki alternatif var ve ikisi de bu sitede ayrı rota olarak duruyor. Birincisi ziyaret günü: Emevî Camii’ndeki makamlar, Seyyide Rukiyye’nin aynalı türbesi, Bab es-Sağir Mezarlığı ve şehrin güneyindeki Seyyide Zeynep. Dört durak ve 11 kilometre, araçla. İkincisi şehir dışı — kuzeyde manastırlar ya da güneyde Busra. İkisi de tam gün istiyor; o zaman Kasiyun’u ikinci günün akşamına al.

Nerede kalınır: mahalle günü belirliyor

Konaklamanın nasıl çalıştığı ayrı bir sayfada. Burada yalnızca bu plana hangi mahallenin uyduğu var. Bab Tuma ve Kaymeriyye birinci ve ikinci günü kapıdan çıkar çıkmaz başlatıyor, sokaklara araç girmediği için gece de sessiz. Şaalan ve Ebu Rummane üçüncü günün müze bacağına yakın ve akşam dönüşü kolay. Merce ile Hicaz çevresi otobüs garajının dibinde: planın sonunda başka şehre geçeceksen mantıklı, ama gürültülü.

Yemek molaları nereye denk geliyor

Molalar planın içine kendiliğinden oturuyor. Birinci günün öğlesi Büzüriye ile Hamidiye’nin kesiştiği hatta: şerbetçiler meyan kökünü ve demirhindiyi sırtlarındaki bakır güğümden dolduruyor, çarşının ucundaki dondurmacı da aynı noktada. Emevî Camii’nin doğu kapısının altındaki kahve akşam molası için, hikâye anlatıcısı orada oturuyor. İkinci günün öğlesi Merce çevresine düşüyor. Üçüncü günün sabahı müzeye giderken Salhiye tarafında geçiyor; meyve kokteyli ve şavurma ocakları o caddede.