Şam’dan günübirlik çıkışlar

Şam üç güne bölünüyor, ama şehir bittiğinde ülke bitmiyor. Bu sayfa Şam’ı üs alıp akşam geri dönen çıkışları topluyor: her biri için mesafe, süre, araç ve mevsim. Hepsi bu sitede kaydı olan yerler; yol tarifi olmayan bir yer buraya girmiyor.

Genel kural: mesafe değil saat

Bu çıkışların hiçbirinde asıl kısıt kilometre değil. Kontrol noktası beklemesi öngörülemiyor ve öğle sıcağı açık alanları gezilmez hâle getiriyor. Bu yüzden ölçü şu: sabah çık, hava kararmadan dön. Şam’dan 07:30’da çıkan bir gün ile 10:00’da çıkan bir gün aynı gün değil.

Kuzeydeki manastırlar: Saydnaya, Malula, Deyr Mar Musa

Üçü tek güne sığıyor ama gün uzun: toplam 200 kilometre ve kapıdan kapıya on bir saat. Saydnaya Şam’a 29 kilometre; manastır kasabanın üstündeki kaya kütlesinin tepesinde ve sabah erken gidilirse şapel boş oluyor, hac otobüsleri öğleden sonra geliyor. Malula 26 kilometre ileride: kayalığa yaslanmış köy, iki manastır ve kayayı boydan boya yaran geçit. Araç aşağıda bırakılıyor, geçit yürünüyor. Son bacak günün en uzunu — Nebek üstünden Deyr Mar Musa’ya 52 kilometre, sonu asfaltsız ve manastıra 350 basamakla çıkılıyor.

Üçünü birbirine bağlayan düzenli toplu taşıma yok; bu gün şoförlü araç istiyor. Deyr Mar Musa ziyaretçiyi kabul ediyor ama önceden haber vermeni istiyor ve yolda telefon çekmiyor: aramayı Şam’dan çıkmadan yap. Üç durakta da omuz ve diz kapalı giyim gerekiyor.

Güneyde Busra

Şam’dan yaklaşık 140 kilometre; kontrol noktalarıyla birlikte tek yönde iki buçuk ile üç saat. Antik kentin bir ucundan öbürüne yürümek bir kilometreyi bulmuyor, yani yolda geçen süre alanda geçenden uzun. Karşılığı şu: bir Eyyûbî kalesinin içinde kalmış Roma tiyatrosu, sütunlu cadde, Ömer Camii ve altıncı yüzyıl katedrali — hepsi siyah bazalttan ve hepsi yürüme mesafesinde.

Sabahın ilk saatinde tiyatroda olmak için Şam’dan yedide çıkmak gerekiyor. Toplu ulaşımla gidilecekse aktarma Deraa üzerinden: Şam’dan Deraa’ya dolmuş ya da paylaşımlı taksi, oradan Busra’ya ikinci bir araç. Şoförlü araç kapıdan kapıya gidiyor ve günü esnek tutuyor. Aynı güne Emevî Camii’ni de sıkıştıran bir güzergâh var: iki UNESCO alanı, 271 kilometre ve on iki saat. Dolu ama yapılabiliyor.

Batıda Barada vadisi: Ain el-Fije ve Zebedani

Bu çıkış ötekilerden farklı: gezilecek anıt değil, coğrafya. Ain el-Fije Şam’ın 20 kilometre kuzeybatısında, Barada vadisinde; şehrin içtiği su kaya diplerinden orada çıkıyor. Kaynağın kendisi tesisin içinde ve girilmiyor, görülecek olan vadi ile nehir. Aynı yol yukarı, Zebedani’ye çıkıyor: iki dağ sırası arasında yeşil bir ova, elma bahçeleri ve Şam sıcakken serin akşamlar. Şehre 47 kilometre.

Kışın kar yolları kapatabiliyor, çıkmadan yolun durumunu sor. Zebedani’de onarım her mahallede aynı hızda gitmedi; hasarlı sokaklar var ve sayfa bunu gizlemiyor.

Yarım günlük çıkış: Kasiyun

Kasiyun şehrin dışı değil, ama yarım gün istiyor ve tam bir çıkış gibi kuruluyor. Merce’den Salihiye’ye, oradan seyir noktasına 3300 metre; yokuşun büyük bölümü araçla çıkılıyor. Akşamüstü gidilirse gün batımı ile gece aynı yerden iki ayrı manzara veriyor. Uzun bir günübirlik çıkışın ertesinde, ayakların yorgunken doğru seçim bu.

Hangisi hangi mevsimde

Manastır günü nisan–haziran ve eylül–ekim aralığında her parçasıyla rahat geçiyor; kışın Kalamun’da kar ve sis var, yaz öğleninde ise Malula’nın geçidinde gölge yok. Busra için nisan–mayıs ve ekim–kasım: Havran platosu haziranla eylül arasında hiç yağmur almıyor ve siyah bazalt gün boyu emdiği ısıyı akşama kadar geri veriyor. Zebedani’nin mevsimi tam tersine yaz — haziran ile eylül arası, tam da başkentin en sıcak olduğu aylar.

Araç nasıl bulunur

Bu çıkışların üçü de pratikte şoförlü araçla yapılıyor; yabancı için kendi kullanacağı araba kiralamak yaygın bir seçenek değil. Araç günlük tutuluyor ve fiyatı yola çıkmadan konuşuluyor: kaç saat, kaç durak, yakıt dâhil mi, bekleme süresi sayılıyor mu. Otelin bulduğu şoför çoğu zaman en kolay yol, çünkü bölgeyi bilmesi gerekiyor — Deyr Mar Musa’nın son kilometreleri de, Busra’nın alan girişi de tabelayla bulunmuyor. Bu sitede hiçbir kayıtta sabit fiyat yazmıyor; günlük ücret şehre, mevsime ve yakıta göre değişiyor ve uydurma bir rakam yazmak işe yaramaz.