Ebu Kubeys Kalesi

Kale, Cebel Ansariye’nin doğu yamacında, Ğab ovasına bakan bir tepenin üstünde. Eteğinde aynı adı taşıyan köy var; 2004 sayımında nüfusu 758’di. Yukarıdan ova ve Asi bütünüyle görülüyor — kalenin sekiz yüzyıl boyunca el değiştirmesinin sebebi de bu bakış.

Nasıl gidilir

Hama’nın kuzeybatısında, Selhab ile Deyr Şamil arasındaki yoldan. Köye kadar araçla çıkılıyor, kaleye son bölüm yürüyerek; yol taşlı ve eğimli, zeytinlikle meşe arasından geçiyor.

Ne kadar sürer

Bir saat, tırmanış dâhil. Kalenin içi geniş değil ama sur hattı boyunca dolaşmak zaman alıyor.

Ne görülür

Kale yıkık durumda ve kalanlar İsmailî kalelerinin işaretlerini taşıyor: küçük boyutlu, düzensiz taş örgü. Dıştaki savunma duvarında kuleler, ortada erzak ve barınma için küçük bir iç kale, altta çok sayıda yeraltı deposu var. İç bölümde odalar, tonozlu bir mekân ve bir kule kalıntısı duruyor. Çevre orman; kaleyi aşağıdan bulmak için tepeyi değil, ağaç hattının üstündeki taş sırayı ara.

Tarihi

İlk tahkimi Abbasî döneminde Araplar yaptı, 10. yüzyıl sonunda Bizanslılar güçlendirdi ve aynı yüzyılda Basileios’un seferinde yakıldı. 1099’dan sonra Kudüs’ten çekilen Fatımî kumandanı İftihar ed-Devle burayı, Kadmus ve Kehf kaleleriyle birlikte yönetti. 1130’lar ya da 1140’larda İsmailîler kaleyi satın aldı; Haçlılar ona Bokabeis diyordu. İsmailîler Merkab’daki Hospitalier şövalyelerine yılda 800 altın ve belli miktarda arpa ve buğday ödüyordu. 1175’te Halep önünde Selahaddin’e düzenlenen suikast girişimini haber veren Ebu Kubeys sahibi Nâsıhuddin Humartekin, saldırganlarca öldürüldü; 1182’de oğlu Menkûres kalenin sahibi ve Selahaddin’in Hama’daki kuvvetlerinin kumandanıydı. Kale 1233’te Eyyûbî yönetimine geçti.

Neyi kaçırma

Yeraltı depoları. Kalenin asıl işlevi bir garnizonu aylarca beslemekti ve bunu anlatan yer sur değil, kayaya oyulmuş bu bölüm. Aynı hattaki Kehf, Kadmus ve Masyaf kaleleri de aynı ağın parçasıydı.