Hama’dan Selemiye’ye bir gün: Riba Kalesi, Şmemis ve İsmailî kenti

Hama’nın doğusunda, bozkırın başladığı yerde, iki bazalt tepe ve bir kent tek güne sığıyor. Sabah Riba’daki harçsız taş tahkimat, öğlene doğru sönmüş bir volkan konisinin tepesindeki Şmemis Kalesi, öğleden sonra İsmailîlerin 1849’da yeniden kurduğu Selemiye. Halka 87 kilometre ve bunun üç saate yakını direksiyonda geçiyor. Şmemis ile kent arasındaki bağ doğrudan: Selemiye’ye ilk gelen İsmailî aileler, kent kurulana kadar kalenin surları içinde oturdu.

Yol

Hama’dan doğuya, Selemiye yönüne çık. İlk durak er-Riba köyü: Selemiye’nin 12 kilometre kuzeyinde, Hama’dan 34 kilometre, bir saati biraz aşan bir sürüş. Tahkimat köyün yanındaki tepede ve batıdaki ovadan yaklaşık 100 metre yükseliyor; araçla surların yakınına kadar gidiliyor. Riba’dan güneye in: Şmemis 15 kilometre, kırk dakika kadar. Koni düz ovada tek başına durduğu için yolun son bölümünde kilometrelerce öteden görünüyor. Aracı eteğinde bırak ve yamaçtaki patikadan yürüyerek çık. Oradan Selemiye’ye 5 kilometre, çeyrek saat. Dönüş, Selemiye’den Hama’ya giden doğrudan yolla 33 kilometre ve elli dakika. Hama ile Selemiye arasında servis hattı var, ama iki kale için araç gerekiyor.

Zamanlama

08:00’de Hama’dan çık; 09:05 civarı Riba’dasın. Bir saat ayır. Batıdaki tek girişten gir. Giriş iki metre kadar geniş ve içeri uzanan eski yolun izi seni iki yükseltiye götürüyor. Tepeyi saran taş şevin bloklarına yakından bak: çoğunun kenarı 70 santimetreyi aşıyor ve aralarında harç yok. Sonra doğu yamacına dolaş; blokların koparıldığı taş ocağı orada hâlâ seçiliyor. Yapıyı kimin ne zaman yaptığı açık bir soru, alanda sistemli kazı yapılmadı.

10:05’te yola dön, 10:45’te Şmemis’in eteğindesin. Çıkışı öğle sıcağından önce bitir, tepede gölge yok. Yukarıda kayaya oyulmuş, 15 metre derinliğindeki hendeğin çevresini dolaş ve güneydoğudaki ana kuyuyu bul. Kalenin ilk yapımı I. Sampsiceramus’a atfediliyor. 613’te II. Hüsrev yıktı, Esedüddin Şirkuh 1228 ya da 1229’da yeniden yaptırdı, Moğollar 1260’ta bir kez daha yıktı.

11:45’te in, 12:00’de Selemiye’desin. Kente üç saat ver. İmam İsmail Camii’ni 1991’de Davudî Bohra cemaati yaptırdı; ziyaret saatini kapıda sor. Prens Ali Han’ın mezarı ve Suriye İsmailî Yüksek Konseyi’nin merkezi de kentte. Fatımî hilafetini kuran Abdullah el-Mehdî 873 ya da 874’te burada doğdu. 15:00’te dönüş yoluna gir, 15:50 civarı Hama’dasın.

Dikkat

Riba’ya bugünkü erişim doğrulanamadı; yola çıkmadan Hama’da ya da Selemiye’de sor. Hama’dan çıkmadan günün yol durumunu da sor. Bu bozkırda yoldan ayrılma. Nisan 2026’da doğu Hama bozkırında bir mayın patlamasında aynı aileden 7 kişi öldü ya da yaralandı ve Hama afet müdürlüğü bozkırda güvenli alan olmadığını söyledi. Rota o doğu kesime, İsriye ve Şeyh Hilal yönüne girmiyor; yine de asfalttan, köy yolundan ve tepelerdeki belirgin patikadan dışarı adım atma.

Şmemis’in yamacı çıplak ve toprağı gevşek, kavrayan tabanlı ayakkabı gerekiyor; hendeğin kenarında dikkatli yürü. İki tepede de su ve gölge yok, suyu Hama’dan al. Hama kırsalında 2026’nın ilk dört ayında çok sayıda şark yarası vakası bildirildi; akşamüstü kırsalda kalacaksan kolları örten giysi işe yarıyor. Ücret ve açık saat iki kalede de değişken, girişte teyit et. Nisan–Mayıs ve Eylül–Ekim en rahat aylar. Yazın bozkır öğleden önce ısınıyor.