Harran (Süveyda): Harran Yazıtı ve Nebi Eyyub Kuyusu

Harran, Süveyda’nın 26 kilometre kuzeybatısında, Lecat’in güney kesiminde bir köy. Adını Arap yazısı tarihine yazdıran şey 568 yılına tarihlenen iki dilli bir yazıt: Grekçe ve Arapça metinler aynı taşta, bir şehitliğin kuruluşunu kaydediyor. Köyde bugün en somut ziyaret noktası ise 80 basamakla suya inilen antik Nebi Eyyub kuyusu.

Nerede

Süveyda’nın 26 kilometre kuzeybatısında; batısında Busr el-Hariri var. Şanlıurfa’daki Harran ile karıştırılmamalı.

Harran yazıtı ne diyor

Grekçe metne göre Talemos oğlu filark Asarael, Aziz Yahya şehitliğini 463 yılında kurdu. Arapça metin aynı olayı kendi sözleriyle anlatıyor: Şerahil bin Zalim bu şehitliği 463’te, Hayber’e yapılan seferden bir yıl sonra yaptırdı. 463, bölgede kullanılan Busra takviminin yılı; bugünkü takvimle 568. Yazıt, 512 tarihli Zebed yazıtı ve Cebel Üseys yazıtıyla birlikte Suriye’de Arap yazısının bilinen en eski üç örneğinden biri.

Başka hangi yazıtlar çıktı

Köyde 212 ile 375 arasına tarihlenen bir Athena yazıtı ve köy yöneticilerinin 397-398’de yaptırdığı bir kamu misafirhanesini kaydeden yazıt da bulundu. Sonraki yüzyıllarda köy küçüldü: 1596 kayıtlarında dört haneli Müslüman bir mezra, 1838’de harabe. 1862’ye gelindiğinde Dürzi köyü olmuştu.

Nebi Eyyub kuyusu

Suya 80 basamaklı spiral bir merdivenle iniliyor. Kuyu, yanındaki mağaranın tepesindeki açıklıktan ışık alıyor. Üstünde yalnızca kuzey duvarı ayakta kalmış yıkık bir köşk duruyor; adı el-Müşrif. Belediye üst basamakları onarıp korkuluk koydu. Suyu tuzlu.

Yazıt köyde görülebilir mi?

Kaynaklar yazıtlı taşın bugün köyde yerinde mi, yoksa bir müzede mi durduğunu söylemiyor. Köye onu görmek için gidiyorsan önceden ya da yerinde sormak gerekiyor. Çevredeki kalıntıları kaçakçılara karşı koruyan köy halkı, taşların nerede olduğunu en iyi bilenler.

Ne kadar sürer

Kuyuya inip çıkmak ve köyün içinde dolaşmak bir saat kadar.

Bugünkü hâli

Temmuz 2025’ten bu yana köye erişim doğrulanamıyor; Süveyda vilayeti o tarihten beri silahlı çatışmanın içinde. Bu sayfa Harran’ın ne olduğunu anlatıyor; bugün gidilebileceğini söylemiyor.