Hasaneyn Camii, Hama

Hasaneyn Camii, Hama Kalesi höyüğünün hemen güneyinde, Medine ve Başura mahalleleri arasında duran iki kubbeli küçük bir cami. Kaynaklar yapıyı hicri 4. ya da 5. yüzyıla, yani 10. ya da 11. yüzyıla tarihliyor. Bugün görülen yapının önemli bir bölümü ise 1157 depreminden sonra Nureddin Zengi’nin yaptırdığı onarımdan kalıyor.

Adı nereden geliyor

Cami önce Hasan Camii diye biliniyordu. Halk ağzında zamanla Hasan ve Hüseyin Camii oldu; bugünkü adı Hasaneyn, yani “iki Hasan”.

Nasıl gidilir

Kale höyüğünü çeviren yoldan güney eteğe inince cami yolun kenarında. Mar Corcis Katedrali aynı bölgede, birkaç dakikalık yürüyüş mesafesinde; Rüstem Paşa Hanı’na da buradan yürünüyor.

Ne görülür

Harim dikdörtgen ve üstünde iki kubbe var. Batıdaki tek kasnaklı kubbe daha eski; doğudaki iki kasnaklı kubbeyi Nureddin, yapının başka bölümleriyle birlikte yeniledi. Minare siyah ve beyaz taş sıralarıyla örülü ve yola bakıyor.

Harimin doğu yanında Hz. Yunus’a atfedilen bir türbe, kuzeyinde Eyyubi hükümdarı el-Mansur I’in veziri Zeyneddin Ferec’e atfedilen Füreyciye Medresesi’nden kalan odalar var. Caminin suyu bir zamanlar Asi’den Me’muriye su dolabıyla geliyordu.

Deprem ve kitabe

Hicri 552, miladi 1157 yılındaki deprem Hama, Şeyzer, Afamiya ve Maarratünnuman’ı birlikte vurdu ve camiyi ağır hasara uğrattı. Girişteki altı satırlık kitabe, mescidin 552 yılındaki depremde yıkıldıktan sonra Nureddin Mahmud bin Zengi’nin emriyle yeniden yapıldığını yazıyor. Kapının hemen üstündeki daha yeni bir yazı ise kapının hicri 1349’da yenilendiğini kaydediyor.

Neyi kaçırma

Kapının sağ üstündeki kitabe taşı. Taş göz hizasının üstünde, kapı kemerinin sağında duruyor ve caminin yaşını kendi diliyle söylüyor.