Hüvve Mağarası (Ummu’r-Rumman Mağarası)

Süveyda’nın güneyinde, Ummu’r-Rumman köyünün 2 kilometre kuzeyinde, bazaltın içinde uzanan bir lav tüneli. İçinde oluştuğu çukurun yaşı iki milyon yıla kadar geriye gidebiliyor. Mağara turizme açılmadı: içinde ışık da yol da yok, girmek ancak bölgeyi bilen deneyimli bir grupla mümkün.

Nasıl oluştu

Hüvve bileşik bir mağara, yani iki lav akıntısı üst üste binmiş. İlk akıntı, Salhad Kalesi’nin oturduğu tepenin batısındaki bir krater ile Tell Abd Mar’dan geldi. Arazinin eğimiyle Rafika köyü ile Zibin kasabası arasındaki derin vadiye döküldü. Yüzeyi soğuyup katılaşınca ilk tünelin tavanı oluştu. Uzun zaman sonra volkan yeniden faaliyete geçti. İkinci akıntı aynı vadiye, eskisinin üstüne aktı ve sıcaklığıyla alttaki tünelin tavanını eritti. O tavandan geriye iki yanda içe doğru uzanan birer omuz kaldı.

İçeride ne var

Alt katın yüksekliği 5 metre kadar; tavan en yüksek yerde 7 metreye çıkıyor. Genişlik 12 ile 17 metre arasında. Omuzlar kimi yerde iki metreden geniş ve girişten keşfedilen kısmın sonuna kadar iki yanda sürüyor. Bazaltı kireç kaplamış; sarkıt ve dikitler demir oksit yüzünden kırmızıya çalıyor. Tünelin ortasında sağa ve sola iki kol ayrılıyor.

Ne kadar uzun

Tek bir rakam yok. Arapça Vikipedi keşfedilen uzunluğu 1700 metre veriyor; Suriye Keşif ve Belgeleme Derneği 1700 metreyi aştığını söylüyor. Yerel haber sitesi eSuweda’nın 2009’da görüştüğü coğrafyacı Cemil Şukayr keşfedilen kısmı 3 kilometre, gerçek uzunluğu ise 9 kilometre kadar tahmin ediyor.

Kim girdi

Şukayr’a göre mağara 20. yüzyılın başında bulundu ve Fransız askerleri Manda döneminde kullandı. Ekim 2011’de Suriye Keşif ve Belgeleme Derneği yaklaşık 60 gönüllüyle bölgede yürüdü ve ışıklarla tünelin içine girdi.

Neyi kaçırma

Omuzları. Duvar diplerinden içe taşan bu iki taş raf, alttaki ilk tünelin eriyip çökmüş tavanının kalıntısı. İki ayrı volkanik olayı aynı anda gösteren yer mağaranın bu kesiti; lavın nasıl üst üste yığıldığı başka hiçbir yerde bu kadar açık okunmuyor.

Bugünkü hâli

Mağara Süveyda vilayetinin güneyinde, Salhad yöresinde; vilayet temmuz 2025’ten beri silahlı çatışmanın içinde. Bölgeye erişim düzenli değil ve mağaranın bugünkü durumu doğrulanamıyor. Bu sayfa Hüvve’nin ne olduğunu anlatıyor; bugün gidilebileceğini söylemiyor.