Labve: Lecat’in Tunç Çağı Kenti

Lecat lav alanının güneydoğu köşesinde, Mütune köyünün batısında, bazalttan kurulmuş surlu bir Erken Tunç Çağı kenti. Güney Levant’ta MÖ üçüncü binyılın ilk yarısından planı eksiksiz bilinen başka kent yok. Bunu iki şeye borçlu: yapı taşı bazalt ve kalıntılar toprağın altına pek gömülmemiş. Sur, üç kapı, sokak dokusu ve bir tapınak mahallesi yüzeyden okunuyor.

Plan neden bu kadar önemli

Aynı dönemin büyük Güney Levant kentleri, yani Hirbet ez-Zerakun, Ai, Megiddo, Tell el-Far’a, Tel Yarmut ve Arad, yalnızca parça parça biliniyor. Labve’nin bütün planı elde olduğu için o yarım planlar artık daha güvenle tamamlanabiliyor. Kenti Frank Braemer, Gourguen Davtian, Hélène Criaud ve Michel el-Makdisi 2010’da Fransız Yakın Doğu Enstitüsü’nün (Ifpo) Hauran V cildinde yayımladı.

Kentte ne var

Kenti karmaşık yapılı, güçlü bir sur çeviriyor. Surda üç anıtsal kapı açılıyor ve üçünün planı da birbirinden farklı. İçeride doku sık ve kesintisiz. Evler kenarı 4 metre kadar olan dikdörtgen bir ızgaraya oturuyor; bu, kentin büyük olasılıkla önceden planlandığını gösteriyor. Ev blokları birbirine bitişik. Sokaklar ayrıca açılmamış, bloklar arasında kalan boşluklardan ibaret. Kentin yönünü surun doğrultusu belirliyor.

Doğuda, dokunun geri kalanından ayrılmış bir mahalle var ve surda kendi kapısı açılıyor. Mahallenin ortasında çift bir anıt duruyor; kazıcılar onu büyük olasılıkla bir tapınak olarak yorumluyor.

Neyi kaçırma

Kentin ortasındaki derin çukuru. Buradan bazalt örtünün altına uzanan bir geçide ve yeraltı sarnıcına iniliyor. Sarnıç planın kenarında değil, tam merkezinde.

Bir ad karışıklığı

Lübnan’da da Labve adında bir köy var. Süveyda’daki kent Arapça kaynaklarda Hirbet el-Lebve adıyla geçiyor ve Mütune’nin batısında. Arapça Vikipedi onu Lecat’teki MÖ üçüncü binyıla ait dokuz ana Tunç Çağı yerleşiminden biri sayıyor; Breyke yakınındaki Tell Dubbe de aynı listede.

Bugünkü durum ve erişim

Labve Şahba ilçesinde, yolu olmayan kayalık Lecat arazisinin içinde. Süveyda vilayeti temmuz 2025’ten beri silahlı çatışmanın içinde ve alanın bugünkü durumu bağımsız bir kaynakla doğrulanamadı. El-Vatan gazetesi 23 Ağustos 2026’da Şam–Süveyda yolunun Ummu’z-Zeytun kontrol noktasında kesildiğini bildirdi. Snack Syrian, 2 ve 10 Eylül 2026 tarihli haberlerinde vilayete giriş ve çıkışın fiilen kısıtlı olduğunu yazdı. Bu sayfa Labve’nin ne olduğunu anlatıyor; bugün gidilebileceğini söylemiyor. Yola çıkmayı düşünen biri önce güncel durumu resmî kaynaktan kontrol etmeli.