Madaya

Şam’ın kuzeybatısında, Doğu Lübnan sırtlarının yamacında, Zebedani ovasına bakan bir kasaba. Şam’a 45 kilometre uzaklıkta ve ilçe merkezine 5 kilometre. Zebedani ve Bludan’la birlikte Barada havzasının üç yazlık kasabasından biri sayılıyordu; yükseklik yazı serin geçiriyor ve Şamlılar bunun için geliyordu.

Nasıl gidilir

Şam’dan Zebedani yoluyla; kasaba ovanın batı kenarından yükselen yamaçta. Bludan aynı sırtın öteki ucunda, ikisi arası kısa.

Ne kadar sürer

İki saat. Merkez, çarşı ve bahçelerin kenarı bu süreye giriyor.

Ne görülür

Kasabanın ekonomisi meyve bahçelerinde: elma, kiraz, şeftali, erik ve armut. Barada kasabanın içinden geçiyor ve birkaç kaynak kasabanın suyunu veriyor — Kevser pınarı, Meysa, Ayn el-Haddad, Ayn Salih. Merkezdeki ticari çarşı 600 metre boyunca uzanıyor; Lübnan sınırına yakınlığı yüzünden burada uzun süre başka yerde bulunmayan ithal mal satıldı ve Şamlı alıcılar bunun için geldi.

Neyi kaçırma

Bahçelerin kotunu. Madaya, Zebedani ovasının tabanında değil kenarındaki yamaçta kurulu; bahçeler ovaya doğru basamak basamak iniyor ve kasabanın üst sokaklarından bakınca ova bütün olarak görünüyor. Yerleşimin neden orada değil de burada kurulduğunun cevabı bu manzarada ve suyun çıktığı kotta.

Yakın geçmiş

Kasaba temmuz 2015’ten nisan 2017’ye kadar kuşatma altında kaldı. Sınırlarına mayın döşendi, girişlerine kuvvet yerleştirildi ve sivillerin girişi çıkışı durduruldu; çevredeki Bekin, Zebedani ve Bludan’dan gelenlerle birlikte küçük bir alanda yirmi binden fazla insan toplandı. Gıda fiyatları erişilemez hâle geldi ve 2016 başında Sınır Tanımayan Doktorlar açlığa bağlı ölümler kaydetti. Kuşatma dört kasaba anlaşması denen düzenlemeyle 2017’de kalktı. Bunlar kasabanın hikâyesinin bir parçası ve buraya gelen biri kasabanın son on yılını bilmeden gelmemeli.

Bugünkü hâli

Kuşatma bitti, ama kasabanın konaklama ve hizmet altyapısının bugün ne durumda olduğu bağımsız kaynaklarla doğrulanamıyor. Yazlık kasaba olarak eski işleyişine döndüğünü söyleyecek doğrulanmış bir kaynak yok. Yola çıkmadan önce yerel olarak sor.