Meysalun’dan Zebedani ovasına: Zarzar Gölü, Madaya ve Bludan’la bir gün

Şam’dan eski Beyrut yolunu tutup Barada’nın yukarı havzasına çıkan bir gün. Güzergâh bir yüzyılı sırayla geçiyor: 24 Temmuz 1920’de Meysalun’da Fransızlara karşı savaşırken ölen Yusuf el-Azma’nın türbesi, 1969’da kurulan barajın arkasındaki Zarzar Gölü, Temmuz 2015’ten Nisan 2017’ye kuşatma altında kalan Madaya ve ovanın iki yazlığı Zebedani ile Bludan. Dönüş dâhil 119 kilometre, kapıdan kapıya 8 saat. Araç şart. Hat sınıra yakın; yolu ve iki durağın erişimini çıkmadan önce teyit et.

Yol

Şam’dan kuzeybatıya, Beyrut yönüne çık. Eski araba yolunun üstündeki Han Meysalun’un yakınında, bir koruluğun içinde Meysalun Şehitler Mezarlığı ve Yusuf el-Azma Türbesi var: 35 kilometre. Buradan kuzeye, Zebedani yönüne dön; Ravda, Hoş Bajed ve Tekiyye köylerinin arasında 1200 metredeki Zarzar Gölü 6 kilometre. Ovaya doğru 16 kilometre daha: Madaya ovanın batı kenarındaki yamaçta kurulu ve merkezinde 600 metrelik çarşı uzanıyor. Zebedani 5 kilometre kuzeyde, 1250 metrede. Son bacak yukarı: dolambaçlı yolla 5 kilometre ve 1500 metrede Bludan. Dönüş Zebedani üzerinden Şam’a, 52 kilometre.

Zamanlama

08:00’de Şam’dan çık, 08:45’te Meysalun’da ol. Türbe için yarım saat yeter; lahdin üçgen çatısındaki Zülfikar oymasına bak. 09:30’da Zarzar’a geç ve kıyıda bir saat kal. 1200 metrede hava akşamüstü serinliyor. 11:00’de Madaya’dasın. Üst sokaklara çık; Zebedani ovası ancak oradan bütün görünüyor. İki saat. 13:15’te Zebedani merkezine in ve öğle arasını burada ver. 15:00’te Bludan’a çık. Ova sabah ve öğleye kadar ışıkta, öğleden sonra kontra kalıyor; bu saatte manzarayı fotoğraf için değil, yükseklik farkını görmek için izle. 17:00’de dönüş yoluna gir, Şam’a 18:00 civarı varırsın. Mayıs-Haziran ve Eylül iyi aylar: kiraz ve elma hasadı bu dönemde.

Dikkat

Hat Lübnan sınırına ve Cedide Yabus kapısına yakın. Yolda askerî noktalar olabiliyor: pasaportunu elinin altında tut, askerî noktaların ve sınır yönünün fotoğrafını çekme. Meysalun’daki türbeye serbest girilip girilmediği ve alanın askerî protokol alanı olup olmadığı doğrulanamadı; girişte teyit et. Zarzar Gölü her yıl aynı değil. Eylül 2025’te yatağı neredeyse kurudu, 2026 yağışlarıyla doldu ve Haziran 2026’dan beri tahliye kapaklarının açık olduğu bildiriliyor; gitmeden gölde su olup olmadığını sor. Kuşatma yılları Madaya’nın yakın geçmişi: sınırlarına mayın döşendi, 2016 başında açlığa bağlı ölümler kaydedildi ve kuşatma 2017’de dört kasaba anlaşmasıyla kalktı. Kasabadaki konaklama ve hizmetlerin bugünkü durumu doğrulanamıyor. Kışın Bludan yolu kar tutuyor; aralık ile şubat arasında çıkmadan yolun durumunu sor.