Suriye’de bütçe: neye ne kadar ayrılır

Suriye’de bütçe kurmanın diğer ülkelerden bir farkı var ve o fark her şeyi belirliyor: yabancı kart ve ATM çalışmıyor. Yani bütçe seyahat sırasında ayarlanabilecek bir şey değil, yola çıkmadan önce hesaplanıp cebe konan bir toplam. Bu sayfa o toplamı nasıl kuracağını anlatıyor.

Neden rakam değil kalem

Bu sitedeki hiçbir kayıtta sabit fiyat yok ve bu sayfada da yok. Sebebi tembellik değil: kur bir yılda birkaç kez değişiyor, ücretler yabancı ve yerel için ayrı belirleniyor ve yazılı bir rakam birkaç ay sonra yanlış bilgiye dönüşüyor. Okur kapıya o rakamla gidiyor ve orada ödediği başka bir şey oluyor.

Bunun yerine bu sayfa üç şey veriyor: hangi kalemlerin var olduğu, hangisinin toplamı belirlediği ve rakamı nereden öğreneceğin. Doğrulanabilen tek rakam kur ve o da tarihiyle yazılıyor.

Kur ve nakit gerçeği

Ocak 2026’da liradan iki sıfır atıldı; internette gördüğün eski yazılardaki fiyatlar bugünkünün yüz katı görünüyor. 28 Ağustos 2026’da piyasa kuru dolar başına 131 lira, euro başına 152 dolayındaydı ve Merkez Bankası’nın resmî kuru bunun yüzde 8 kadar altında seyrediyordu.

Günün kurunu sp-today.com yayımlıyor, lisanslı döviz bürolarının listesi ise Merkez Bankası’nın sitesinde. Bütçeyi dolar ya da euro üstünden kur; lira yalnızca harcarken devreye giriyor.

Bir kez ödenen kalemler

Bunlar yola çıkmadan hesaplanabiliyor ve toplamın büyük bölümünü oluşturuyor.

Vize ücreti karşılıklılık ilkesine göre uyruğa göre değişiyor: 2025 ortasında bildirilen tutarlar AB ülkeleri için 75, Kanada için 100, Birleşik Krallık ve Avustralya için 150, ABD için 200 dolar civarındaydı. Nakit ödeniyor ve kapıda bozdurmaya güvenilmiyor, tam tutarı ayrı bir zarfta tut. Uçak ya da kara yolu bileti ikinci kalem. Üçüncüsü sigorta ve burada dikkat: poliçelerin çoğu Suriye’yi kapsam dışı tutuyor, kapsayan poliçe belirgin biçimde pahalı.

Her gün ödenen kalemler

Günlük tarafta beş kalem var: konaklama, yemek, ulaşım, giriş ücretleri ve bahşiş. Beşi de nakit ve beşi de değişken.

Konaklama rezervasyon sitelerinde büyük ölçüde görünmüyor, yani fiyatı önden kilitleyemiyorsun; kapıda ya da telefonla konuşuluyor. Yemekte fark büyük: sokak tezgâhı ile oturmalı lokanta arasındaki mesafe günlük toplamı görünür biçimde değiştiriyor. Giriş ücretlerinde yabancı tarifesi ayrı ve pazarlık konusu değil.

Günlük tutarı ne belirliyor

Tek bir kalem günün şeklini kuruyor: şoförlü araç. Otobüs bileti ucuz, dolmuş ve paylaşımlı taksi ortada; şoförlü araç ise günlük tutuluyor ve toplu taşımanın gitmediği yerlere — Krak des Chevaliers, Kasr İbn Vardan, Tedmür, Selahaddin Kalesi — ulaşmanın pratikte tek yolu.

Yani bütçe sorusu aslında şu: kaç gün araç tutacaksın. Araçlı bir gün ile otobüslü bir gün aynı kategoride değil. Tutmadan önce neyin dâhil olduğunu netleştir: yakıt, şoförün yemeği ve gece kalması, şehir dışına çıkış, bekleme saatleri. Konuşulmazsa hepsi akşam ayrı ayrı çıkıyor.

İki senaryo

Rakam yerine bileşim veriyoruz; kendi rakamını kapıda öğrendiklerinle dolduracaksın.

Ekonomik gün: şehirlerarası otobüs ya da dolmuş, aile işletmesi küçük otelde oda, sokak yemeği ve fırın, günde bir ücretli giriş, çay ve bahşiş için bozuk para. Bu düzende ulaşım günlük toplamın küçük parçası oluyor.

Orta gün: avlulu bir konakta oda, öğle sokakta akşam lokantada, haftada iki ya da üç gün şoförlü araç, günde iki ücretli giriş. Burada araç kalemi tek başına ötekilerin toplamına yaklaşabiliyor.

Neyin ucuz, neyin pahalı

Genel eğilim şöyle. Ucuz taraf: ekmek, sokak yemeği, çay, baharat, sabun, şehirlerarası otobüs, şehir içi taksi. Pahalı taraf: şoförlü araç, benzin — mazotun yaklaşık iki katı —, ithal her şey, elektronik, kapsayan seyahat sigortası ve tek kişilik konaklama.

Son kalem tek başına gezen için önemli: araç ve oda kişi başına değil, araç ve oda başına fiyatlanıyor. Aynı programı iki kişi paylaştığında kişi başı tutar belirgin biçimde düşüyor.

Nakit planı

Toplamı çıkardıktan sonra üstüne bir yedek koy: yüzde 20 makul bir başlangıç. Ülkede para çekme diye bir seçenek yok ve yedeğin gerçek karşılıkları var — uzayan bir güzergâh, kapanan bir yol yüzünden fazladan bir gece, sağlık için eczane, dönüş gününde değişen plan.

Temiz banknot getir. Yırtık ya da eski seri dolar reddedilebiliyor.
Küçük kupür karıştır. Takside, çarşıda ve bahşişte büyüğün bozukluğu çıkmıyor.
Hepsini bir seferde bozma. Elde lira biriktirmek çıkışta sorun oluyor.
Makbuzu sakla. Çıkışta lirayı dövize çevirmenin şartı o.
Vize parasını ayrı tut. Kapıda bozdurmak güvenilir değil.
Bütçeyi güne böl. Kalan günü kalan paraya bakarak değil, tersinden planla.

Fiyat sorarken üç soru

Hangi para birimi, toplam kaç, neler dâhil. Üçünü de ödeme anında değil başlangıçta sor — otel odasında, araca binmeden, tezgâhta mal eline geçmeden. Bu üç soru bu ülkede pazarlıktan çok daha fazla para kazandırıyor.