Sîrik (Koçer sarımsaklı peyniri)

Sîrik, taze peynirin tuzlanmış ve kıyılmış yeşil sarımsakla karıştırılıp kışa saklandığı bir peynir. Malikiye (Derik) kırsalındaki Koçer köylerinde baharda, sürüler bol süt verirken yapılıyor. Eskiden deri bir kaba basılıp toprağa gömülüyor, kış başında çıkarılıyordu. Koçer evlerinde yıl boyu bulunuyor ve misafire çıkarılamaması ayıp sayılıyor.

Koçerler kim

Koçer, Kürtçede “göçer” demek. Eskiden hayvanlarıyla göç eden bu Kürt aşireti bugün Malikiye kırsalında 25’ten fazla köye yerleşmiş durumda; Şeyh Şerm bu köylerden biri. Snack Syrian yöreyi “Koçerat” diye anıyor.

Ne zaman ve neyle yapılıyor

Mart ve Nisan’da, peynir bol ve ucuzken. Baharda çıkan taze sarımsak demet demet toplanıyor, kıyılıyor, tuzlanıyor ve peynire karıştırılıyor. Adındaki sîr Kürtçede sarımsak demek. Peynirin hangi hayvanın sütünden yapıldığı kaynakta açıkça yazmıyor; tuz oranı ve bekleme süresi de yazmıyor.

Toprağın altında nasıl saklanıyor

Karışım hayvan derisinden yapılmış bir kaba basılıyor, üstü çul çuvalla örtülüyor. Kabın büyüklüğünde bir çukur kazılıyor ve kap oraya gömülüyor. Bazı aileler kabı dıştan tamamen çamurla sıvayıp öyle gömüyor. Toprak altı serin kaldığı için peynir bozulmuyor; kış başında çıkarılıp sofraya geliyor.

Evde bulunmaması neden ayıp

Koçer evinde misafir sîrik isteyip de bulamazsa bu ev sahibi için ayıp sayılıyor. Bu yüzden yıl boyu evde bulunduruluyor. Sîrik aynı zamanda bir hediye: Cezire kasabalarındaki akrabalara ve Avrupa’da yaşayan aile üyelerine gönderiliyor.

Derik sofrasındaki yeri

Kürtçe Vikipedi’nin Derik maddesi yörenin başlıca yiyeceklerini sayarken peynir, jajî ve mehirin yanında sîriki de anıyor. Jajî başka bir peynir: çok çeşit dağ otuyla yapılan Van peyniri. Mehir ise aynı yörenin ayranla pişen buğday aşı. Sitedeki Suriye peynirleri kaydında anlatılan örgü peynir, akkavi ve baladi arasında toprağa gömülerek saklanan sarımsaklı bir peynir yok.

Nerede yenir

Malikiye kırsalındaki Koçer köylerinde ev sofralarında; hediye olarak gönderildiği Cezire kasabalarındaki akraba evlerinde. Satışta bulunduğuna dair doğrulanmış bilgi yok.