Bab el-Ahmar Camii

Kalenin güneydoğusunda, hendeğin güney eteğinin başladığı yerde küçük bir Memlûk camisi. 885/1480’de Memlûk emiri Osman bin Ahmed Ağulbek yaptırdı; mahalle de adını aynı emirden aldı ve uzun süre Ağulbek Mahallesi diye anıldı, bugün hem mahalle hem cami Bab el-Ahmar adıyla biliniyor. İki parçası öne çıkıyor: taş oymalarla kaplı cephesi ve kent ölçüsüne göre alışılmadık biçimde kısa tutulmuş minaresi.

Nasıl gidilir

Kale meydanının güneydoğusundan, hendeğin dış kenarını izleyen sokaklardan yürünüyor. Aynı semtte Bab el-Ahmer Hamamı, 95 metre ötede de el-Hamvi Camii var; üçü tek yürüyüşe giriyor.

Ne kadar sürer

On beş dakika. Görülecek şeyin çoğu cephede, içerisi küçük.

Ne görülür

Cephe. Taş yüzey boydan boya oyma bezemeyle kaplı ve bu ölçekte bir mahalle camisinde beklenmeyecek kadar yoğun. Minare ters yönde şaşırtıyor: kentin uzun sekizgen minarelerinin yanında bu kısa kalıyor, gövdesi neredeyse çatı hizasında bitiyor.

Neyi kaçırma

Bâni ile mahalle adının aynı olması. Memlûk emirleri Halep’te yalnız yapı değil mahalle de kuruyordu, ve Ağulbek bunun tek kayıtta okunabilen örneği. Tarihler de üst üste biniyor: Kastal el-Harami 1461, bu cami 1480, Cdeyde’deki Şeref kastalı 1491 — kentin son Memlûk yapı dalgası otuz yıla sığıyor.

Bugünkü durum

Kale çevresi 2012 ile 2016 arasındaki çarpışmaların merkezindeydi ve bu semtte hasar yaygın. Caminin bugünkü hâline dair doğrulanmış tarihli bir kayıt bulamadık; kapıyı mahallede sormak gerekiyor.