Matbah el-Acemi Sarayı

Kale meydanından Ulu Cami’ye inen caddede, Sahibiye Camii’nin karşısında duran bir ortaçağ sarayı. 12. yüzyılın başında Zengî emiri Mecdüddin bin ed-Daye yaptırdı, 15. yüzyılda yenilendi. Kubbesi Eyyûbî döneminden ayakta kalan en büyük kubbe sayılıyor. Adı “Acemi mutfağı” demek; kaynaklar yapının bir dönem el-Acemi ailesinin konutu olmuş olabileceğini söylüyor.

Nasıl gidilir

Kale meydanından batıya, Ulu Cami yönüne yürü. Sahibiye Camii ile Han el-Vezir aynı noktada; saray onların karşısında, caddenin öbür yanında. Bu sayfada harita yok, çünkü yapının koordinatı iki bağımsız kaynakla doğrulanamadı. Üç yapıyı tek durak saymak yeterli.

Ne görülür

Cephe düz kesme taştan bir duvar. Ortasında siyah ve açık renk taş dilimlerin sırayla dizildiği sivri kemerli bir taç kapı açılıyor. Kemeri, birbirinin içinden geçen taş şeritlerden oluşan geniş bir çerçeve kuşatıyor. Kubbe cephe duvarının arkasından yükseliyor ve ancak karşı kaldırımdan görülüyor. Kaynaklara göre kubbe köşelerde mukarnaslı pandantiflere oturuyor: kare odadan yuvarlak kubbeye geçiş, küçük nişlerden oluşan sarkıt biçimli sıralarla kurulmuş.

Müze yılları

1967’den 1975’e kadar Halep Halk Gelenekleri Müzesi bu binadaydı. Koleksiyon sonra Cdeyde’deki Beyt Acıkbaş konağına taşındı.

Neyi kaçırma

Kapıyı çeviren geçmeli taş çerçeve. Koyu taş zemin üstünde açık renk şeritler düğüm atar gibi birbirinin içinden geçiyor. Kareyi yakından değil caddenin karşısından al; çerçeve ile kubbe ancak oradan aynı karede.

Bugünkü durum

Ağustos 2018 tarihli fotoğraflarda taç kapı ayakta, ama ahşap kanatları yok, yerinde bir kepenk var. Kapının arkasındaki iç duvarda gökyüzünün göründüğü bir boşluk seçiliyor. Aynı yılın cadde görüntüsü molozlu. 2018 sonrasına ait bir onarım kaydı bulamadık ve yapının içine girilip girilemediğini doğrulayamadık; iç mekân için yerinde sormak gerekiyor.