Nesimi Tekkesi ve Türbesi

Türkçe ve Farsça şiirleriyle bilinen Hurufi şair İmadeddin Nesimi’nin kabri, Halep’in eski şehrinde, adıyla anılan küçük bir tekkenin içinde. Nesimi Halep’te idam edildi ve buraya gömüldü. Türbe Farafira mahallesinde; önündeki sokak da şairin adını taşıyor. Savaş yıllarında hasar gördü, onarımı 2025’te Suriye ile Azerbaycan arasında yeniden gündeme geldi.

Nesimi kimdi

Nesimi, harflerin gizli anlamı üzerine kurulu Hurufilik akımının şeyhiydi ve Halep’te çevresine taraftar topladı. Sünni ulemanın şikâyeti üzerine Memlûk sultanının emriyle 1417 ile 1419 arasında idam edildi; İbn el-İmad’ın aktarımına göre derisi yüzüldü. Türbedeki kitabe şairin Azerbaycan’da doğup Halep’te öldürüldüğünü yazıyor ve hicrî 820, miladî 1417 tarihini veriyor.

Kabir nasıl bulundu

Türbenin yeri Azerbaycan’da uzun süre bilinmedi. Şair Resul Rıza 1968’deki Suriye yolculuğunda kabri buldu ve “Cahana sığmayan şairin garip mezarı” başlıklı bir makale yazdı. Ardından Azerbaycan hükümetinin desteğiyle türbe ve çevresi düzenlendi.

Nasıl gidilir

Farafira mahallesinde, halk arasında Sultan Hamamı diye bilinen hamamın karşısında ve hükümet binasının yanında. Sokaktaki levhada Arapça “Hazret Nesimi Tekkesi” yazıyor. Farafira Hankahı ile aynı yürüyüşe giriyor. Bu sayfada harita yok: türbenin konumu iki bağımsız kaynakla doğrulanamadı. Mahallede “en-Nesimi” diye sormak en kısa yol.

Ne görülür

Aralık 2019’daki bir ziyarete göre türbe üç metre yüksekliğinde bir duvarla çevrili. Avluda şairin soyundan gelenlerin ve takipçilerinin mezarları var. Savaştan önce başlayan onarım yarım kalmıştı; türbede ve çevredeki mezarlarda yakına düşen mermilerin açtığı çatlaklar görülüyordu.

Neyi kaçırma

Türbedeki kitabe. Şairin nerede doğup nerede öldürüldüğünü ve 1417 tarihini tek bir yazıda veriyor; önünde durup okumaya birkaç dakika ayır.

Bugünkü durum

Temmuz 2025’te Azerbaycan basını türbenin bakımsız kaldığını ve bazı bölümlerinin hasarlı olduğunu yazdı. Aynı ay, Ahmed eş-Şara’nın Bakü ziyaretinde türbenin onarımı iki ülke arasında karara bağlandı. Onarımın başlayıp başlamadığını bilmiyoruz; kapının açık olup olmadığını girişte teyit etmek gerekiyor.