Badincik Camii

Sur dışında, kendi adını verdiği mahallede ve o mahalledeki kendi sokağında duran bir cami. Plan tuhaf ve akılda kalıyor: kapıdan girince avluya değil, L biçiminde kırılan bir dehlize giriyorsun ve minare tam o dehlizin üstünde yükseliyor.

Ne zaman yapıldı

Hicrî 11. yüzyılın ortasında, yani 17. yüzyıl ortalarında. Vakfedeni Yakub bin Yağmur; adı kıbliye kapısının nacefesine, yani kapı üstündeki taşa yazılı. Camide sonradan zikir meclisleri de kuruldu: Şeyh Said bin Abdülvahid en-Nebhani, ölümü 1250 hicrî yani 1834, burada Kadirî usulünce zikir yaptırdı ve camiye nispetle el-Badincki diye anıldı.

Nasıl gidilir

Bab en-Neyreb’in doğusundaki mahallelerden birinde. Sokak camiye adını vermiş; mahalleye girince yön sormak yeterli oluyor.

Girişten avluya

Giriş batı cephesinde. Kapının sağında, güney tarafta bir sebil var ama artık akmıyor. Kapı seni L biçiminde kırılan bir dehlize alıyor; dehlizi önce çapraz bir tonoz, sonra uzatılmış bir tonoz örtüyor. Minare bu dehlizin üstünde duruyor: sekizgen, taş ve alt gövdesi eski. Şerefe, mazgal saçağı ve onu taşıyan sekiz sütun ise betonarme ve yeni.

Avluda ne vardı

Avlu kareydi, kenarı on buçuk metre. Ortasında Kastal Ali Bey’in fazla suyuyla beslenen bir havuz vardı. Doğu duvarının önünde bir su kuyusu bulunuyordu; kuyu kapatıldı ama dövme demirden kova makarasının taşıyıcısı hâlâ yerinde asılı duruyor.

Kıbliyede ne görülür

Kıbliyenin doğu yarısı özgün bölüm: kare planlı, dört yandan sivri kemerlerle sınırlı ve üstünü boyunsuz bir kubbe örtüyor. Kareden daireye geçiş önce ters piramit üçgenlerle, sonra baklava biçimleriyle sağlanıyor. Güney duvarının ortasında oyma taş bir mihrap var; üstündeki büyük sivri kemer mukarnaslı ve kemer boşluğu birbirine geçen bitki dallarıyla doldurulmuş.

Bânisi nerede yatıyor

Yakub bin Yağmur kıbliyenin batısındaki bir odada gömülü. Uzun süre bu odanın çatısı çökmüş hâldeydi ve mezara kıbliyeden açılan bir kovuktan bakılıyordu. 1358 hicrî, yani 1939 yılında kıbliye batıya doğru genişletilirken mezar odası da içeri alındı; bugün mezar kıbliyenin bir parçası.

Neyi kaçırma

Kuyunun demir makara taşıyıcısı. Kuyu kapalı, işlevi kalmadı, ama dövme demir parça sökülmemiş; avlunun suyla yaşadığı dönemden geriye kalan tek somut şey o.

Bugünkü hâli

Kıbliyenin önündeki revaklar 1358 hicrî, yani 1939 yılında yapıldı; cami 2009’da onarıldı ve batı cephesi sarı taşla yeniden kaplandı. Sayfada koordinat yok: yapının yerini tek bir bağımsız kaynak veriyor, ikinci kaynak çıkmadı ve yanlış pin, pinsizden kötü.