Cebele Roma Tiyatrosu

Lazkiye’nin 25 km güneyinde, Cebele’nin tam ortasında bir Roma tiyatrosu. Suriye’de ortaya çıkarılmış antik tiyatrolar arasında hem kapasitesi hem sağlamlığıyla önde gelenlerden. Şehir onun çevresinde büyümüş: apartmanlar basamakların hemen üstünde bitiyor.

Nasıl gidilir

Cebele merkezinde, eski şehrin doğu kenarında ve Roma surunun yanında. Lazkiye’den 25 km; sahil yolu boyunca dolmuş var, iniş noktası tiyatroya birkaç sokak mesafede. Adres sormaya gerek yok, yapı sokak kotundan görünüyor.

Ne görülür

Plan yuvarlak, çapı 90 metre. Oturma basamakları 35 sıra ve kemerlerin üstüne oturuyor: tiyatro bir yamaca değil düz zemine kurulduğu için bütün ağırlığı ışınsal tonozlar taşıyor. Basamakların altında 4 metre genişliğinde bir dehliz dolaşıyor ve içine giriliyor. Duvarlarda yerel kumtaşı ve kireçtaşı var; sütunların mermeri Sur’dan ve Mısır’dan getirilmiş. Dolu haliyle yaklaşık 8000 kişi alıyordu.

Bugüne nasıl geldi

Yapı 3. yüzyılın başına, Severuslar dönemine tarihleniyor; eski yayınlar 2. yüzyılı söyler. Müslüman fethinden kısa süre sonra terk edildi ve Abbasî döneminde içine atölyeler, hamam ve ahır kuruldu. Haçlılar tiyatroyu kaleye çevirdi; Selahaddin 1188’de aldı, Memlûk sultanı Kalavun 1285’te son kez ele geçirdi. Kazılarda sahne zemininin üstünde bir İslam mezarlığı bulundu. Yapı iç savaştan büyük ölçüde zarar görmeden çıktı, ama Şubat 2023 depreminde hasar aldı ve onarım sürüyor.

Ne kadar sürer

Kırk beş dakika. Tur kısa: bir kez basamakların üstüne çıkıp orkestraya iniyorsun. Onarım nedeniyle bazı bölümler kapalı olabilir.

Neyi kaçırma

Basamakların altındaki tonozlu odalara gir. Yamaca kurulmuş tiyatrolarda böyle bir kat yok — Cebele’de bütün oturma düzenini taşıyan mühendislik orada ve ziyaretçilerin çoğu yalnızca üst kotta dolaşıp çıkıyor.