Lazkiye’de Suleybe mahallesi yürüyüşü: Zafer Takı’ndan Bacchus Sütunları’na camiler ve zaviye

Suleybe, eski adıyla Saliba, Lazkiye’nin en eski mahallesi. Kısa sokaklarında birkaç yüzyıl yan yana duruyor: Roma’dan kalan bir tak ile dört sütun, Selahaddin kente girmeden önce Haçlı kilisesi olan iki yapı, 1291 tarihli bir Memlûk zaviyesi ve 1749 fermanıyla belgelenen bir Osmanlı camisi. Bu yürüyüş Zafer Takı’ndan başlıyor, mahallenin üç camisi ile zaviyesinin önünden geçiyor ve Bacchus Sütunları’nda bitiyor. Altı durak, 800 metre kadar yürüyüş, iki buçuk saat.

Yol

Zafer Takı Port Said Caddesi’nde, küçük bir parkın içinde ve sokaktan görünüyor. Taktan batıya yürü: Suleybe Camii 200 metre kadar ötede, eski sokakların arasında. Öndeki beton bölüm yeni, tarihî harim arkada. Fettahi Zaviyesi aynı mahallede, 100 metre kadar ötede ve yeni Fettahi Camii’nin hemen bitişiğinde. Yeni camiyi sormak zaviyeyi bulmanın en kısa yolu. Meşati Camii 100 metre kadar sonra, Yarmuk Caddesi üstünde; batı kapısı kuzeyde Beyt ed-Daye Çarşısı’na çıkan dar sokağa açılıyor. Kubbe Mescidi 170 metre kadar ötede, 2011’de onarılan eski Yasin Camii’nin karşısında. Sokaktan görünen yeşil kubbesinden tanınıyor. Bacchus Sütunları mescidin hemen doğusunda, parmaklıklı küçük bir yeşil alanda. Sütunlardan güneybatıya 200 metre yürüyünce başladığın yere, Zafer Takı’na dönüyorsun.

Zamanlama

09:00’da Zafer Takı’nda ol. Sabah ışığında dört cephedeki kabartmalar gölge veriyor, öğle güneşinde kayboluyor. Tak, Septimius Severus 194’te tahtı kazandıktan sonra kente verilen ödülün parçası sayılıyor. Dört cepheyi dolaşmak yirmi dakika. 09:30’da Suleybe Camii’desin. İç harimde dört kubbenin yükü dört kemerle ortadaki tek yuvarlak sütuna iniyor. Minarenin ahşap kafesli şerefesi taş mukarnaslara oturuyor. Yirmi dakika yeter. 10:00’da Fettahi Zaviyesi: dervişler için 1291’de yapılmış küçük bir dikdörtgen. Sekizgen minareyi 1746’da Muhammed Ağa bin Lutfi ekledi; minarenin doğu cephesinde, kapının üstündeki mermer kitabe bunu söylüyor. 10:20’de Meşati Camii. 12. yüzyılda Latinlerin Büyük Aziz Yuhanna Kilisesi’ydi, Selahaddin 1188’de camiye çevirdi. Harimin güney kısmındaki iri taşlı duvar eski kilisenin kalıntısı sayılıyor. 10:45’te Kubbe Mescidi. Aynı 1188 kırılması burada da okunuyor: Haçlı şapeli Selahaddin’den sonra mektep oldu, 1710’da cami. Doğu ve batı cephelerindeki haç biçimli pencereler o geçmişi gösteriyor. Sokaktan görünen yeşil kubbe ise 2004 eklentisi. 11:05’te Bacchus Sütunları. Dört granit sütun 8 metre boyunda. 14. yüzyılda araları örülüp bir mescide katıldılar ve Luigi Mayer’in 1810 gravürü onları bu hâliyle gösteriyor. On beş dakikada alanın çevresini dolaş, kirişin altına bak. Yürüyüş 11:30’da, öğle namazından önce bitiyor.

Dikkat

Suleybe, Fettahi ve Meşati’nin bugün ziyaretçiye açık olup olmadığı doğrulanmadı. Kapı kapalıysa minareye, avluya ve cepheye dışarıdan bak, saatleri mahallede sor. Fettahi ile Meşati’nin konumu iki bağımsız kaynakla teyit edilemedi ve haritada yalnızca Zafer Takı ile Suleybe Camii işaretli; iki yapıyı mahallede adıyla sor. Dört durak ibadet yeri: kollar ve bacaklar kapalı olmalı, kadınlar için başörtüsü gerekiyor, namaz vaktinde harimde durulmaz. Zafer Takı sokak kotunun yaklaşık 2 metre altında ve parmaklıkla çevrili. Bacchus Sütunları’nın alanına da girilmiyor; ikisi sokaktan görülüyor. Zafer Takı, Kubbe Mescidi ve Bacchus Sütunları ücretsiz, öteki duraklar için girişte teyit et. Mart 2025’teki kıyı olaylarından sonra kent merkezinde koşullar değişebiliyor; yola çıkmadan güncel durumu yerel kaynaktan öğren. Yazın nem yüksek, yürüyüşü sabaha koy.