Deyr Semaan

Tepede Aziz Simeon’un manastırı var; eteğinde, ona gelen hacıları yediren, yatıran ve uğurlayan kasaba duruyor. Antik adı Telanissos olan Deyr Semaan, 5. ve 6. yüzyıllarda Kuzey Suriye’nin en işlek hac merkezinin arka bahçesiydi. Ölü Şehirler bölgesinde bir hizmet kasabasının nasıl göründüğünü en iyi burası anlatıyor.

Nasıl gidilir

Halep’in 40 km kuzeybatısında, Daret Azze üzerinden Afrin’e giden yolun kenarında. Kasaba, Mar Semaan’ın oturduğu tepenin hemen altındaki kalkerli düzlüğe yayılıyor; manastırı gezdikten sonra yamaçtan aşağı inerek buraya ulaşmak mümkün. İkisini tek ziyarette birleştir, çünkü biri diğeri olmadan yarım kalıyor.

Ne görülür

Kasabanın ayırt edici yapıları hacı hanları. İki büyük han 5. yüzyılın sonuna doğru inşa edildi; iki katlı, cepheleri revaklı, kesme taştan. Bugün duvarlar ve pencere sıraları ayakta, tavanlar yok. Kasabanın kuzeybatı, güneybatı ve güneydoğu uçlarında birer manastır külliyesi var; her birinde bir bazilika ve bir hacı hanı bulunuyordu. En iyi korunmuş olan güneydoğudaki; 6. yüzyılın sonundan kalma iki katlı ortak binaları ve önlerindeki revaklar hâlâ okunabiliyor.

Neyi kaçırma

Ana cadde. Hacılara burada hediyelik satılıyordu: kutsal su ya da yağ konan küçük pişmiş toprak şişeler. Sokak hattı taş sıralarından hâlâ izlenebiliyor ve kasabaya bakışını değiştiriyor — burası bir manastır değil, bir hac ekonomisiydi.

Tarih

4. yüzyılda geçimini zeytinden sağlayan bir köydü ve Kyrrhos’tan güneye inen Roma yolunun üstündeydi. Simeon 412’de buradaki manastıra girdi ve üç yıl kaldı; kendisine fazla sert bulunan çileciliği yüzünden ayrılması istenince en yakın tepeye çıktı ve ömrünün son 37 yılını bir sütunun üstünde geçirdi. 476’dan sonra sütunun çevresine büyük hac yapısı kurulmaya başlandı; mimari örneği yeni bitmiş olan Kalb Lozeh Kilisesi’ydi. Yüzyılın sonunda Deyr Semaan, Brad ve El-Bara ile birlikte kalker platosunun yalnızca üç kasabasından biriydi. Arap fethi kasabayı yıkmadı; halk yüzyıllar içinde yavaş yavaş çekildi ve yerleşim 1900 dolaylarında konar göçer ailelerle yeniden kuruldu. Alan, Kuzey Suriye’nin Antik Köyleri adıyla UNESCO listesinde.