Farafira Hankahı

Kaleden kuzeye yürüyünce Farafira mahallesine giriyorsun; yapı orada. 1237’de Dayfa Hatun yaptırdı — Melik Zahir Gazi’nin dul eşi ve 1237-1244 arasında Halep’in naibesi. Yapıldığı gün şehrin en büyük hankahıydı. İlk adı Ribat en-Nasırî’ydi ve dervişlerin toplandığı yerdi.

Nasıl gidilir

Farafira mahallesi kalenin kuzeyinde, Eski Şehir’in içinde. Cepheden değil, dar bir sokaktan giriliyor; kapıyı bulmak için mahalle adını sormak yeterli.

Ne görülür

Kapı taçı mukarnaslı. Giriş dosdoğru değil: koridor bir kez kırılıyor ve avluyu sokaktan gizliyor. Halep’in konut mimarisinden alınmış bir çözüm bu; kamuya açık yapılarda girişler genellikle düz. Kare avlunun ortasında abdest için taş havuz var. Güneyde mermer mihrap duruyor: sekizgen kaide, mukarnaslı kavsara, iki yanında sütunlar.

Kimler kalırdı

Hankah dervişlerin ve sufilerin yeriydi, ama burası aynı zamanda kadınlara barınak oldu: dul kalan, yaşlanan ya da boşanıp gidecek yeri olmayan kadınlar yeniden evlenene kadar burada kalıyordu. Avlunun doğusundaki dar geçit ikinci küçük bir avluya, oradan da misafir odalarına çıkıyor; batıdaki merdiven çatıdaki odalara gidiyor. Fransız Mandası yıllarında yapı, Fransız ordusuna alınıp Afrika’dan getirilen askerlere yatakhane olarak kullanıldı.

Neyi kaçırma

Kapının üstündeki yazı levhası. Yapım tarihini ve Fâtır suresinin 34 ile 35. ayetlerini taşıyor. Çoğu ziyaretçi doğrudan içeri geçtiği için okumadan kalıyor.