Şeref Camii

Cdeyde denince akla kiliseler, konaklar ve Sahat el-Hatab geliyor; mahallenin Müslüman yapısı ise bu cami. Abdülhay mahallesinde, çarşı sokaklarının arasında duruyor ve sokaktan önce minaresi görünüyor.

Ne zaman yapıldı

Bugün ayakta olan yapı Memlûk sultanı Kansu Gavri döneminde, 1500 ile 1517 arasında yapılan kapsamlı bir yeniden inşanın ürünü; girişin üstündeki yazıt bu çalışmayı belgeliyor. Ama cami o tarihte sıfırdan kurulmadı: avludaki 1393 tarihli mezar taşları burada 14. yüzyıl sonunda zaten bir dinî yapı olduğunu gösteriyor.

Adı nereden geliyor

Adın Hacı Şeref bin Baba Ferec’ten geldiği düşünülüyor. Kesin bir kayıt yok; yapı da, mahalle de bu adla anılıyor.

Nasıl gidilir

Sahat el-Hatab’dan kuzeye yürü; Abdülhay yönündeki sokak seni caminin önünden geçiriyor. Meydandan birkaç dakika.

Ne kadar sürer

Yirmi dakika. Cami küçük ve dış cephesi çarşı dükkânlarıyla iç içe; asıl bakılacak şeyler minare ile kubbeli harim.

Ne görülür

Memlûk döneminden kalan iki ana parça minare ve kubbeyle örtülü harim. Minare ince gövdeli, taş ve sokağın üstünde tek başına yükseliyor. Caminin bitişiğinde 1491 tarihli bir kastal, yani sokağa su veren bir çeşme var.

Neyi kaçırma

Kastalın yazıtı. Çeşmeyi Burdbek adlı bir köle tüccarına bağlıyor; aynı kişi Halep’te Kastal el-Harami Camii’nin de bânisi. Bir çeşme kitabesi Memlûk Halep’inin ticaret ağını tek satırda gösteriyor.

Bugünkü hâli

Cami mahalle camii olarak kullanılıyor. Yapının savaş hasarı Alman İslam Sanatları Müzesi’nin yürüttüğü Aleppo Heritage Catalogue kaydında ayrı bir bölümde ölçülmüş. Bu sayfada koordinat yok: yapının yerini tek bir bağımsız kaynak veriyor ve yanlış pin, pinsizden kötü.