Halep Ulusal Kütüphanesi

Halep Ulusal Kütüphanesi, Bab el-Ferec Meydanı’nda saat kulesinin hemen yanında duran şeritli taş binadır. Girişin üstünde adı Arapça kitabeyle yazılı. Şehrin kamu kitap koleksiyonu burada ve kurumun tarihi Halep’in iki ayrı yerinden geçiyor: önce eski şehrin bir hanı, sonra manda döneminde açılan yeni meydan.

Kütüphane nasıl kuruldu

Kuruluş kararı 1924’te Şam’daki merkezî hükümetten geldi; kütüphane Arap İlim Akademisi’nin şubesi olarak açıldı. İlk müdürü Halep tarihçisi Şeyh Kâmil el-Gazzî oldu. İlk yeri de bugünkü bina değildi: koleksiyon Han el-Cumruk’taki İslami evkaf dairesinde duruyordu, yani kütüphane hayata çarşının içinde başladı.

Bina nasıl geldi

1937’de Bab el-Ferec Meydanı’nda, saat kulesinin bitişiğinde yeni bina için yer belirlendi ve inşaat 1939’da bitti. Açılış İkinci Dünya Savaşı koşulları yüzünden gecikti; kapı ancak 4 Aralık 1945’te, Halep valisi Emir Mustafa eş-Şihabî’nin çabasıyla ve 6000 kitaplık bir koleksiyonla açıldı. Bina 1954’e kadar Halep Belediyesi’ne bağlıydı; o yıl yenilendi ve doğrudan Kültür Bakanlığı’na geçti.

Nasıl gidilir

Bab el-Ferec Meydanı şehir merkezinin kuzeybatısında ve saat kulesi meydanın işaret noktası; kuleyi bulan kütüphaneyi buluyor. Kaleden batıya yürüyerek yirmi dakika. Meydan trafiğe açık ve gürültülü, ama binanın cephesi karşı kaldırımdan rahat okunuyor.

İçinde ne var

Koleksiyon bugün 100 bin kitap. Binada ayrıca 300 kişilik küçük bir tiyatro salonu bulunuyor — kütüphaneyi salt okuma yeri değil, meydanın kültür binası yapan şey o. Çalışma saatleri ve okuma salonu koşulları savaş sonrasında değişken; kapıda sorman gerekiyor.

Neyi kaçırma

Girişin üstündeki kitabe ve onun üstündeki mukarnaslı pencere. Meydanda herkes saat kulesine bakıyor; kütüphanenin cephesi de aynı yıllarda yapıldı ve şeritli taş işçiliği kulenin komşusu olarak tasarlanmış.