Han el-Kadı

Bab Kinnesrin bölümünde, Bimaristan Arguni’nin tam karşısında duruyor. 1450’de — hicrî 854’te — yapıldı ve Halep’te ayakta kalan en eski hanlardan biri sayılıyor. Bânisi şehrin kadısı Kemâleddin; kaynaklar nisbesinde ayrılıyor, kimi el-Mısrî kimi el-Maarrî diyor. Han onun adını taşımıyor, mesleğinin adını taşıyor.

Nasıl gidilir

Bab Kinnesrin’den şehre girip bimaristana doğru yürüyorsun; han karşı sırada. Medine Çarşısı’ndan gelirsen güneybatıya, kapıya doğru inmen gerekiyor. Bu bölüm çarşının gürültüsünden uzak, sokaklar boş ve gölgeli.

Ne görülür

Avludan yukarı çıkan taş merdiven. Üst kat yatakhaneydi; tüccar gece orada kalır, malı aşağıda dururdu. Avlunun bir bölümü kubbeyle örtülü, yani han yalnız açık bir dörtgen değil. İçerideki ölçü mütevazı: burası Han el-Vezir gibi bir gösteri yapısı değil, işleyen bir konaklama hanıydı.

Kim burada kalırdı

Özellikle Diyarbakır ve Musul’dan gelen tüccarlar. Halep’in kuzeydoğu ticareti bu iki şehirden geçiyordu ve kervan hangi yönden geliyorsa o yöne yakın handa konaklıyordu. Daha sonraki dönemde han pamuk deposu olarak kullanıldı — çarşı hanlarının çoğu aynı yolu izledi: önce konaklama, sonra depo.

Neyi kaçırma

Vakıf kitabesini. Hanın dükkânlarının dörtte biri Hakîmiyye Medresesi’ne vakfedilmişti ve kitabe yıllık kira gelirini yazıyor. Halep’te bir medresenin parasının nereden geldiği sorusunun cevabı çoğu zaman böyle bir taşta duruyor: öğrenci ve müderrisin masrafını çarşıdaki dükkân ödüyordu. Çoğu ziyaretçi avluya bakıp çıkıyor ve yazıyı okumuyor.