Haradara Köprüsü: Bağdat Demiryolunun Kanyon Geçişi

Haradara Köprüsü, Bağdat Demiryolu’nun Afrin’in yaklaşık 30 km kuzeybatısında bir kanyonu geçtiği çelik bir demiryolu köprüsü. 1913’te tamamlandı. Uzunluğu yaklaşık 310 metre, yüksekliği yaklaşık 80 metre, en uzun açıklığı 74 metre. Halep’in kuzeyinden Türkiye’ye uzanan hattın en görünür yapısı bu köprü.

Köprü hangi hattın üstünde

İstanbul-Halep-Şam ana demiryolunun Türkiye’ye geçen kolu burada. Köprü, sınır istasyonu Meydan Ekbez ile Halep’in kuzeyindeki Müslimiye kavşağı arasında, Racu’nun yaklaşık 4 km kuzeybatısında duruyor. Racu 1912’de hatta bağlandı, köprü bir yıl sonra bitti. Hat, Berlin’i Bağdat’a bağlaması planlanan demiryolunun parçası; Halep’teki Bağdat İstasyonu da aynı projeden kalma.

Köprü nasıl yapılmış

Tabliye üstte, yani trenler kafes kirişin altından değil üstünden geçiyor. Kiriş Warren tipi: çelik elemanlar eğik açıyla birleşip art arda üçgenler oluşturuyor. Ölçüler Structurae yapı veri tabanından geliyor ve kaynağın kendisi de hepsini yaklaşık olarak veriyor.

Trenler hâlâ geçiyor mu

Şubat ve Mart 2007’de Suriye Demiryolları’nın dizel lokomotifleri ve yemekli vagonlu yolcu treni köprünün üstünde fotoğraflandı; hat o yıl işliyordu. OpenStreetMap bugün hattı kullanılmıyor olarak işaretliyor. Yeniden işletime dair güncel bir kaynak bulunamadı.

Nasıl gidilir

Köprü, Racu ile Meydan Ekbez arasındaki kırsal arazide; ulaşım Afrin üzerinden araçla. Racu çevresi 2016-2018 arasında top atışlarının ve çatışmanın sürdüğü bir hattı. Patlamamış mühimmat riski yüzünden yol dışındaki araziye, özellikle sınır tepelerine girilmemeli. Köprüye ya da raylara çıkmak yerine yamaçtan bakmak yeterli. Son bir yıldan erişim bilgisi bulunamadı; yola çıkmadan Afrin’de sormak gerekiyor.

Neyi kaçırma

Köprüyü karşı yamaçtaki zeytinliklerden görmeyi. 80 metrelik yükseklik ancak uzaktan okunuyor: kafes kiriş vadinin iki yakası arasında ince bir çizgi gibi duruyor. Aynı hattın küçük, terk edilmiş bir köprüsü de Haradara’nın 800 metre kuzeyinde.