Katura Roma Kaya Mezarları

Şeyh Berekat Dağı’nın kuzey eteğinde, Dara İzze’nin kuzeyinde, Zerzita’ya giden yolun üstünde küçük bir köy. Bölge Roma döneminde iskân edildi ve Katura’yı ayrı kılan şey o dönemden kalan mezarlar: 2. yüzyılda kaya duvarlarına oyulmuş mezarlar ve köyün en eski tarihli mezar yazıtı, MS 122. Refade ve Sitt er-Rum ile birlikte Mar Semaan’a yürüyerek bağlanan küçük bir kümenin girişi burası.

Nasıl gidilir

Dara İzze’nin 3 kilometre kuzeybatısında sola ayrılan yol 1 kilometre sonra Katura’ya varıyor. Köyün hemen önünden kuzeye giden toprak yol 2 kilometre sonra Sitt er-Rum kilisesine, 500 metre daha sonra Refade’ye çıkıyor. Toplu taşıma yok.

Ne kadar sürer

Kırk dakika: kaya mezarları ve kule için. Sitt er-Rum ve Refade’yi ekleyince yarım gün.

Ne görülür

Köyün batısındaki büyük kayaya bir grup mezar oyulmuş. Kaya yüzünde yan yana ve üst üste nişler açılmış; bazılarında figür kabartmaları seçiliyor. Bu mezarlardan biri Aemilius Reginus adlı birinin mezar anıtı. Anıtın tarihi ve bezemesi hakkında elimizde güvenilir bir ayrıntı yok.

Köyde ayakta kalanların en belirgini, yerel halkın “villa” dediği yüksek bir kule; Arapça kaynaklar onu 3. yüzyıla tarihliyor. Çevrede Roma dönemi konutlarının ve bazı villaların kalıntıları var. Katura’da kilise kalıntısı yok; köyün Sitt er-Rum kilisesini Refade ile ortak kullandığı düşünülüyor.

Bugün ne durumda

Katura yaşayan bir köy, nüfusu 300 kadar. Kalıntılar 2015’te bombalandı; hasarın ne olduğu kaynaklarda ayrıntılı değil, kaya mezarlarının ve kulenin bugünkü durumu yerinde teyit edilmeli. Kırsalda patlamamış mühimmat bildirilen bir risk: patikadan çıkma ve yerde duran metal parçalara dokunma.

Neyi kaçırma

Kaya yüzündeki nişlerin içi. Uzaktan yalnız oyuklar görünüyor; yaklaşınca bazı nişlerde ölenlerin kabartmaları beliriyor. Bu Roma mezarları, çevredeki Bizans kiliselerinden birkaç yüzyıl daha eski.