Marmarita, Hristiyanlar Vadisi

Marmarita, Hristiyanlar Vadisi’nde Sayih Dağı’nın yamacında, deniz seviyesinden yaklaşık 850 metre yukarıda bir köy. Humus’a da Tartus’a da yaklaşık 55-60 kilometre; köyden Akkar düzlüğüne ve denize bakılıyor. Kışın birkaç bin kişinin yaşadığı köy, yazın göç edenlerin dönüşüyle kat kat kalabalıklaşıyor. Yılın en kalabalık günü 14 Ağustos karnavalı.

Nasıl gidilir

Köy, Humus–Tartus otoyolunun (M1) yaklaşık 13 kilometre kuzeyinde; vadiye giren yol Krak des Chevaliers’in yakınından geçiyor. Lübnan sınırına kuş uçuşu 12 kilometre. Vadinin öteki köylerinden Mişte Azar batı komşusu.

Adı ve kuruluşu

Adın kökeni için iki yorum var. Biri Süryanice Marmanitha, yani yukarıdan bakan yer. Öteki, köyde bir zamanlar bulunan Mar Marta, yani Azize Marta kilisesinin adının zamanla bugünkü biçime dönüştüğü. Köyü kuran aileler güneydeki Havran’dan geldi. İngilizce kaynaklar kuruluşu 17. yüzyıl başına koyuyor; köyde daha eski olduğunu söyleyenler de var. Marmarita 1953’e kadar Lazkiye’ye bağlıydı, sonra Humus vilayetine geçti.

Ne görülür

• Sehle. Köyün en eski bölümü: taş duvarlarını, tonozlarını ve kemerlerini koruyan eski çarşı.
• Dehliz. Sehle’nin yanında, yerel kireçtaşından yapılmış bir kemer; altından ancak küçük bir arabanın geçebildiği dar bir sokak geçiyor.
• Eski kiliseler. Kurucu ailelerin yaptığı üç kilise, Aziz Yuhanna, Aziz Saba ve Aziz Butros, köyün kıyısında hâlâ duruyor. Bugün köyde üç Rum Ortodoks, bir Rum Katolik ve bir Protestan kilisesi var.

Köy, zecel denen doğaçlama halk şiiri geleneğiyle de biliniyor.

Karnaval

1970’lerden beri her yıl 14 Ağustos’ta, Meryem’in Uyuyuşu bayramının arifesinde köyde karnaval yapılıyor: süslü araçlar, dev maketler ve kostümlü dans alayları sokaklardan geçiyor. Ağustos 2013’te, bayram günlerinde, köy ve komşu el-Husn silahlı bir saldırıya uğradı.

Ne zaman gidilir

Temmuz ve ağustos; sahil ve Humus bunaltıcıyken. Yıllık yağış yaklaşık 1017 milimetre ve kışın birkaç kez kar yağıyor.

Neyi kaçırma

Dehliz’in altından geçen sokak. Kemerin altından Sehle’ye doğru yürüyünce köyün taş kemerli eski çekirdeği, yeni yazlık evlerin arasında birden açılıyor.