Seyyidetü’s-Selam Katedrali, Humus Rum Katolik Katedrali

Seyyidetü’s-Selam Katedrali, Humus’un Melkit Rum Katolik başpiskoposluğunun katedrali ve eski kentin en büyük, en göze çarpan kilisesi. 1970’te İtalyan mühendislerin rehberliğinde, kilisenin rahibinin deyişiyle Batı usulü bir tasarımla yapıldı. Savaşta ağır hasar gördü; 2014’te yıkıp yeniden yapmak yerine onarmaya karar verildi ve iş 2016-2019 arasında büyük ölçüde tamamlandı.

Nerede

Katedral eski kentte, Escada (اسكادا) Sokağı’nda. Ulusal Evanjelik Kilisesi yaklaşık 100 m güneyde; Cizvit Manastırı ve Ümmü’z-Zünnar Kilisesi de aynı kilise hattının üstünde. Eski kentin kiliselerini yürüyerek gezen biri için doğal bir durak.

Ne görülür

Yapıyı çevresindeki taş kiliselerden ayıran şey çatısı. Haç planlı, dik bir çatı dört alınlığın üstünden dışarı taşıyor; ortada bir kubbe, kubbenin tepesinde üç boyutlu, üç kollu bir haç duruyor. İçerideki ikonlar ve duvar resimleri ilk kez 1986 ve 1987’de eklendi. Savaştan sonra duvar resimlerinin yenilenmesi ve ikonların onarımı ressam Ayman Bitar’a verildi.

Savaşta ne oldu

Katedral yapıları Nisan 2011’den Mayıs 2014’e kadar silahlı bir grubun karargâhı olarak kullanıldı; başpiskoposluk evinde ve avluda bir sahra hastanesi kuruldu. 8 Mayıs 2014’te başpiskoposun heyeti binayı gezip çıktıktan birkaç dakika sonra kürsüye yerleştirilmiş 200 kg’lik bir patlayıcı infilak etti. Yaralanan olmadı ama temeller ek hasar aldı. Çatıda 1 ile 7 m arasında delikler açılmıştı, vitraylar kırılmış, duvar resimleri isle kararmış, ikonlar kaybolmuş ya da tahrip olmuştu; sıralar yakacak olarak kullanılmıştı.

Nasıl onarıldı

Yıkıntıda ilk komünyon 2016’da yapıldı. Yeniden kurulan sunak 1 Aralık 2017’de kutsandı. Katolik yardım kuruluşu Aid to the Church in Need’in (ACN) desteğiyle bina Ocak 2018’de büyük ölçüde bitti; Kasım 2019’da iç işlerin yüzde 95’i tamamlanmıştı. 20 Aralık 2019’da Şam’dan gelen Cevkatü’l-Ferah (Sevinç Korosu) savaş başladığından beri ilk kez burada ilahi konseri verdi. Başpiskopos Jean-Abdo Arbach 23 Haziran 2012’den beri görevde.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Çatıyı ve kubbeyi dışarıdan görmek, kapı açıksa ikonlara bakmak için yetiyor. Ziyaret saatleri için yayımlanmış bir çizelge yok; ayin dışında kapının açık olup olmadığı yerinde öğrenilir.

Neyi kaçırma

Kubbenin tepesindeki üç boyutlu haç. Kapının dibinden bakınca çatının kavsi onu saklıyor; üç kolu görmek için birkaç adım geri çekilip yukarı bakmak gerekiyor.