Humus Kapalı Çarşısı (Sûk el-Mesqûf)

Humus’un kapalı çarşısı tek bir sokak değil; Ulu Cami’nin, yani Nuri Camii’nin güneyinden ve doğusundan eski kaleye doğru uzanan, üstü örtülü dar geçitlerden oluşan bir ağ. Tonozlu geçitlerde giyim ve kumaş dükkânları, bakkallar ve zanaat atölyeleri sıralanıyor. Çarşı en kalabalık saatini akşam yaşıyor.

Çarşı nerede başlıyor

Ulu Cami çarşının kuzeybatı köşesinde kalıyor; güneye ve doğuya ilerledikçe geçitler daralıyor ve birbirine bağlanıyor. OpenStreetMap’te bu bölgede 9 ayrı kapalı geçit işaretli. Arapça adı es-Sûk el-Mesqûf, yani üstü örtülü çarşı. Kasımi Camii bu kapalı çarşı ile Sebze Çarşısı’nın (Sûk el-Hudra) arasında duruyor; labirentin içinde yön bulmak için iyi bir işaret.

Ne satılıyor

Bakkallar ve giyim dükkânları çarşının büyük kısmını tutuyor. Aralarında marangoz, kunduracı, metal ustası ve bıçak bileyicilerin atölyeleri var; bunlar ziyaretçi için değil şehrin kendi ihtiyacı için çalışan dükkânlar. Eski çarşılardan biri hâlâ Sûk el-Harîr, yani İpek Çarşısı adını taşıyor.

Humus neden çarşısıyla bilinir

Şehir 16. yüzyıldan itibaren ipek ve yün dokumasıyla, özellikle altın telli alacasıyla tanınıyordu. 1870’lerde Humus ve yakınındaki Hama’da birlikte 5000 kadar dokuma tezgâhı çalışıyordu; bir İngiliz konsolos şehre “Suriye’nin Manchester’ı” demişti. Osmanlı döneminde Humus’a gelen bir Fransız gezgin, surların ve kalenin sağlam olduğunu, şehrin içinin ise harap durduğunu yazmış; güzelliğini koruyan tek şey ona göre kapalı çarşılardı.

Ziyaret

Çarşıya giriş serbest ve yürüyerek geziliyor. Eski şehir savaşta ağır hasar gördü; onarılmış geçitlerle henüz kapalı kalanlar yan yana olabiliyor ve hangi sokağın açık olduğunu çarşıda sormak en hızlı yol. Nuri Camii’nin siyah-beyaz taşlı taçkapısı çarşının kenarında; yürüyüşe oradan başlamak kolay.