Halep’te Bab el-Makam’dan Salihin’e: güney yolunda medreseler ve türbeler

Bab el-Makam savunma için değil, bir ziyaret yolu için kuruldu: kapıdan çıkan yol, İbrahim’e nispet edilen güneydeki makama gidiyordu. Bu yürüyüş o yolu izliyor. 1371 tarihli Sekakini Camii’nden başlıyor, kapının kemerinden geçip güneye iniyor. Önce 1514’te yapılıp sahibine hiç kavuşmayan Hayr Bek Türbesi geliyor, sonra kitabe panosu boş kalmış Kamiliyye Medresesi ve 1217’de başlanan Zahiriyye Medresesi. Yürüyüş Salihin Mezarlığı’nın içinde, kapıya adını veren makamda bitiyor. 1800 metre, altı durak, üç saat.

Yol

Sekakini Camii, Bab en-Neyreb’in iç tarafında, Bab el-Makam yolunun üstünde. Buradan güneye yürü; kapı 550 metre ötede, iki yanı kalın taş kütlelerle kuşatılmış tek bir kemer. Kemerden geçince sokak güneye devam ediyor ve 100 metre sonra Hayr Bek Türbesi’nin kitabe kuşağı sokağın kenarında beliriyor. Kamiliyye aynı hattın biraz ilerisinde, kapıya 300 metre; Zahiriyye onun batısında, birkaç dakika. Zahiriyye’den güneye 700 metre yürüyünce Salihin Mezarlığı’na giriyorsun. Makam mezarlığın içinde, yolun batı yakasında; beyaz cephesi ve siyah-beyaz almaşık taşlı giriş kemeriyle mezar taşlarından ayrılıyor. Mezarlıkta kuzeyde başka bir mescit daha var, giriş kemerine bakarak ayırt et.

Zamanlama

09:00’da Sekakini’nin önünde ol. Kapısı namaz vakitleri dışında çoğu zaman kapalı; kapalıysa nişi ve mukarnası sokaktan okumak yirmi dakika sürüyor. 09:30’da Bab el-Makam’dasın: kemerin solundaki yuvarlak kitabe madalyonuna bak. 10:00’da Hayr Bek’in cephesinde çeyrek saat geçir. Kamiliyye ile Zahiriyye için bir saat ayır; Zahiriyye bugün Kuran okulu olarak çalışıyor ve avlusu ders saatinde kapalı olabiliyor. 11:30’da mezarlıktasın ve makam yirmi beş dakika alıyor. Yürüyüş öğleye doğru bitiyor; kapıya dönüş aynı yoldan ve Hayr Bek yine yol üstünde.

Dikkat

Sekakini, Zahiriyye ve makam ibadet ya da ziyaret için kullanılıyor: namaz vakitlerinde içeri girme, kadınlar için baş örtüsü gerekli, makamda ayakkabı kapıda çıkıyor. Salihin işleyen bir mezarlık; sessiz yürü, cenaze varsa bekle, fotoğraf çekmeden önce sor. Hayr Bek Türbesi düzenli ziyarete açık değil ve içi boş; görülecek olan cephe. Kamiliyye onarım altında ve kapısı her gün açılmıyor, zili çalma. Sekakini uzun süredir onarım bekliyor; eski şehrin bu kesimi 2012-2016 arasında çatışma hattına yakındı. Hayr Bek Türbesi’ni çarşıdaki Han Hayır Bek ile karıştırma, o başka bir yapı. Hiçbir durakta giriş ücreti yok. Öğleden sonra bu hatta gölge az.