Afamiya Roma Tiyatrosu

Afamiya’nın Roma tiyatrosu antik dünyanın en büyük tiyatrolarından biri. Oturma bölümünün, yani cavea’nın çapı 139 metre; tahmini kapasitesi 20000 kişiden fazla. Roma dünyasında belirgin biçimde daha büyüğü bilinen tek tiyatro, çapı 157 metre kadar olan Roma’daki Pompeius Tiyatrosu. Bu ölçeğe rağmen tiyatronun bugüne kadar yalnızca sekizde biri açığa çıkarıldı.

Nerede

Antik kentin doğu-batı yönündeki ana caddesinin (decumanus) batı ucunda, Asi vadisine bakan dik bir yamaca yaslanmış. Afamiya Hama’nın kuzeybatısında, Kalat el-Mudik yakınında. Kentin genel tanıtımı ve sütunlu caddesi Afamiya sayfasında.

Tiyatro nasıl değişti

Altında daha eski bir Helenistik tiyatronun durduğu düşünülüyor; kalıntısı alt ve orta oturma sıraları ile orkestranın altında. Sahne binası erken Roma döneminde yeniden düzenlendi. 115’teki Antakya depremi tiyatroyu ağır hasara uğrattı ve onarım Traianus ile Hadrianus dönemlerinde yapıldı. 3. yüzyılın ilk yarısında tiyatro genişletildi. Gösteri yeri olmaktan çıktıktan sonra su kaynağı olarak kullanılmaya devam etti. Eyyûbî, Memlûk ve Osmanlı dönemlerinde taşları söküldü; yapı bir taş ocağı gibi kullanıldı.

Kazılarda ne çıktı

Alt oturma bölümü 10 kesime ayrılmış. Basamaklar 41 santimetre yüksekliğinde ve 81 santimetre derinliğinde. Doğudaki toprak girişte yeni kazılmış, iyi korunmuş pişmiş toprak su boruları ve bir su havzası var.

Bugünkü durum ve erişim

Afamiya antik kenti 2011 sonrasında kaçak kazılarla ağır biçimde yağmalandı. Mayıs 2026’da Afamiya arkeolojik alanı İSESCO’nun miras listesine girdi. Temmuz 2026’da Afamiya kasabasına 4000 aile döndüğü, altyapının ise harap olduğu bildirildi. Tiyatronun kendi durumu ve ziyarete açık olup olmadığı son bir yıl içindeki bir kaynakla doğrulanamadı. Yola çıkmadan Hama’da sor; açık olsa bile kazı alanında belirgin patikadan ayrılma.

Ne kadar sürer, neyi kaçırma

Tiyatroya bakmak yarım saat kadar sürüyor ve sütunlu caddeyle aynı güne sığıyor. Doğu girişteki pişmiş toprak su borularını ara; tiyatronun büyüklüğüne bakarken bu küçük ayrıntıyı atlamak kolay.