Kastun ve Tell Kastun

Kastun, Ğab ovasının kuzeydoğusunda, Asi Nehri’nin doğu yakasında ve Zaviye dağının batı eteğinde bir kasaba. Asıl ilgi çeken yanı adını taşıyan höyük: Ğab’ın en büyük ve en eski tepelerinden biri. Antik yerleşim, Demir Çağı’nın Aramî kenti Qattun ya da Qatan ile özdeşleştiriliyor. Höyükte ayakta bir yapı olduğuna dair bilgi yok; görülecek olan tepenin kendisi ve çevresi.

Nerede, nasıl gidilir

Kastun, Zeyare’nin 4 kilometre doğusunda; Hama’ya yaklaşık 80, İdlib’e 35 kilometre. Kısa asfalt bir yan yol kasabayı Ğab’ın doğu yoluna bağlıyor. Tell Karkur 7 kilometre kuzeybatıda. Kasaba Aralık 2024’e kadar cephe hattındaydı ve erişim hakkında güncel bir kaynak bulunamadı; yola çıkmadan önce Hama’da sormak gerekiyor.

Höyükte ne var

Antik alan yaklaşık 16 hektar ve iki parçaya yayılıyor: Kastun el-Garbi ve Kastun eş-Şarki. Doğudaki höyük, Asi’ye karışan kollardan Kastun deresi boyunca çevresindeki araziden 25 metre yükseliyor. Yüzeyde farklı dönemlerden sikkeler, sade ve boyalı çanak çömlek bulundu.

Tarihte Kastun

Roma döneminde yerin adı Qastiyun’du. Coğrafyacı Yakut el-Hamevî 1225’te buradan geçti ve Kastun’u “Halep’e bağlı Ruc bölgesinde bir hisar” diye andı. 1271’de, Memlûklerle Moğol-Ermeni ittifakı arasındaki savaş sırasında, 1500 kişilik bir Moğol birliği köye baskın yaptı; Türkmen halkı öldürüp malını yağmaladı. 1298 baharında Hama’nın Eyyûbî emiri el-Muzaffer III. Mahmud Kilikya’yı almak için sefere çıktı; ordusu Kastun’a kadar geldi ve oradan Halep’e geri çağrıldı.

Kasabada bugün ne var

Zeytinliklerin arasında yüksek bir güvercin kulesi yükseliyor. Kasabanın doğusundaki Kastun barajı 27 milyon metreküp su tutuyor ve savaştan önce gezintiye gelenlerin uğrak yeriydi. Haziran 2002’de yakındaki Zeyzun barajı yıkıldı; sel Kastun’da ve komşu köylerde yüzlerce evi yıktı ya da hasar verdi. 2004 sayımında nüfus 6187’ydi.