Aziz Corcis Rum Katolik Kilisesi

Eski Halep’in Şaraasus mahallesinde, sokağa cephe vermeyen bir kilise. Sitedeki Mar Corcis Kilisesi ile karıştırma: o Eski Süryani Mahallesi’nde ve Süryani Ortodoks; bu ise Rum Katoliklerin şehirdeki ilk kilisesi.

Nasıl gidilir

Cdeyde’nin doğusunda, Hamidiye hattında. Sokaktan bakınca kilise görünmüyor — cephesi doğuya dönük, ana giriş kuzeyde ve yapı bir avlunun ardında duruyor. Yerini soracaksan ‘Mar Corcis makamı’ diye sor.

Ne kadar sürer

Yarım saat. İçerisi tek salon; zamanın çoğu ikonostasisin önünde geçiyor.

Ne görülür

Osmanlı Devleti 1830’da Rum Katolik cemaatini tanıdı ve bağımsız kilise yapma hakkı verdi. Halep piskoposluğu Aziz Corcis’e, fakir vakıflarına ait bir evde ibadet yeri kurdu; kilise 1836’da kutsandı, 1849’da genişletilip içi yenilendi. Yapı sokağa cephe vermiyor — Osmanlı döneminde kural buydu; cephesi doğuya bakıyor, Doğu kiliselerinin geleneğine uygun olarak, ana giriş ise kuzeyde. İçeride yerel mimarların tasarladığı mermer ikonostasis duruyor.

Neyi kaçırma

İkonostasisin mozaik kakması. Mermerin üstüne kırmızı, siyah ve sarı taş parçaları yerleştirilmiş; uzaktan tek renk görünüyor, yakından desen çıkıyor. Kilisenin bitişiğinde kurulan Mar Corcis okulu Halep’in ilk modern okullarından biriydi.

Bugünkü hâli

1850’deki Hristiyan karşıtı şiddette kilise yağmalandı ve içinde yangın çıktı; onarım iki yıl sonra başladı. 19. yüzyılda Osmanlı birlikleri yapıyı kışlaya çevirdi, halk tepkisi üzerine terk ettiler ve kilise yeniden ibadete açıldı. Cemaat 1960’larda modern mahallelere taşınınca piskopos Süleymaniye’de arsa aldı, temeli 1960’ta attı ve yeni kilise Mart 1969’da açıldı. Eski bina Suriye’nin her yerinden ziyaretçi çeken bir Aziz Corcis makamına dönüştü; bir bölümü terzi atölyesi oldu.