Behramiye Camii

Halep’in sur içinde İstanbul mimarisinin en açık göründüğü yapı. Çarşının gürültüsünden bir kapı geçilerek giriliyor ve içeride ses birden kesiliyor: revaklı, taş döşeli, geniş bir avlu.

Kim yaptırdı

Cami 1583’te Halep valisi Behram Paşa tarafından, Sultan III. Murad döneminde yaptırıldı. Planı bir tekke düzeninde kurulmuş: avluyu çeviren revakların arkasında hücre sıraları var, yani yapı yalnız namaz için değil, konaklama ve derviş hayatı için de tasarlanmıştı.

Nasıl gidilir

Cellum mahallesinde, kalenin batısında. Bab Antakya’dan çarşıya girip doğuya yürürsen sol tarafta kalıyor; Cumruk Hanı’yla arasında birkaç dakikalık yol var.

Ne görülür

Avluyu üç yandan çeviren revakların üstünde küçük kubbeler sıralanıyor. Namaz salonunu tek büyük kubbe örtüyor — Halep’in çok kubbeli Memlûk salonlarından ayrılan yer burası. Minare silindirik ve ince, ucu külahlı; Suriye minarelerinin kare veya sekizgen gövdesine alışmış gözde hemen ayırt ediliyor. Avlunun ortasındaki şadırvan hâlâ yerinde.

Neyi kaçırma

Kapı kemerlerindeki siyah-beyaz taş almaşığı. Osmanlı planına Halep’in kendi taş geleneği bu ayrıntıda karışıyor: yapı İstanbul’dan gelmiş, işçilik yerli.

Bugünkü hâli

Yapı tarih boyunca birkaç kez elden geçti: minare 17. yüzyılda yıkıldı ve 1699’da yeniden kuruldu; kubbe 1822 Halep depreminde çöktü, 1860’ta yeniden örüldü. Sur içindeki bu bölge 2012-2016’da ağır çatışma gördü; caminin bugünkü durumu için kapıda teyit et.