Cebel el-Ekrad

Lazkiye’nin kuzeydoğusunda, Suriye sahil dağlarının (Cebel Ensariye) kuzey ucunda uzanan dağlık kırsal bölge. İdlib ve Türkiye sınırlarına yakın. Kızılçam ve meşe ormanları, derin vadiler ve dağ köyleriyle kaplı; başlıca yayla kasabası Salma. 2012’den sonra yıllarca cephe hattı oldu ve halkının çoğu bölgeden ayrıldı. 2025’te ilk dönüşler ve etkinlikler başladı, ama mayın ve savaş kalıntıları hâlâ ciddi bir engel.

Bölge nerede başlıyor, nerede bitiyor

Arapça Vikipedi alanı yaklaşık 400 kilometrekare veriyor. Çoğu Lazkiye ilinde; bir kısmı İdlib’e (el-Kinde köyü) ve Hama’ya (es-Sermaniye ve Düveyr el-Ekrad köyleri) taşıyor. Batısında el-Haffe ve Cebel Sahyun, kuzeyinde Cebel et-Türkman var. İngilizce Vikipedi, Kuzey Kebir Nehri’nin bölgeyi Cebel et-Türkman’dan ayırdığını ve nehrin kollarının tebeşirli arazide derin vadiler açtığını yazıyor. İdari olarak Salma ve Kinsibba nahiyelerine bölünüyor; köyleri arasında Düveyrke, Tauma, el-Mureyc, Merc ez-Zaviye ve el-Kebbane var.

Ne kadar yüksek

Kaynaklar farklı aralık veriyor. Arapça Vikipedi 300 ile 1500 metre, İngilizce Vikipedi 400 ile 1000 metre diyor. Salma kasabası 800–850 metrede ve Lazkiye’ye yaklaşık 48 kilometre uzaklıkta.

Doğası nasıl

Dağlar kızılçam, ardıç, sedir ve meşe ormanlarıyla örtülü. Vadilerde kışın dereler akıyor, yazın kaynakların bir kısmı kuruyor. Arapça Vikipedi yaban domuzu, sırtlan ve tavşan ile karatavuk, keklik ve güvercin gibi kuşları sayıyor.

Adı nereden geliyor

Cebel el-Ekrad, Kürtlerin dağı demek. Arapça Vikipedi adı, Selahaddin Eyyubi döneminde sahil yolunu korumak için buraya yerleştirilen Kürt nüfusa bağlıyor. İngilizce Vikipedi’nin aktardığı bir araştırma ise yerleşimi 13. yüzyılda Memlûk sultanı Baybars ve ardıllarının, Halep ile sahil arasındaki yolu güvenceye almak için yaptığı askerî iskâna dayandırıyor. Bölgede bugün Arapça konuşuluyor.

Savaştan sonra ne durumda

2012’de bölge silahlı muhalefetin kontrolüne geçti, 2015–2016’da hükümet güçleri yeniden aldı. İngilizce Vikipedi’ye göre bu yıllarda halkın çoğu bölgeyi terk etti ve 2017’de bölge hâlâ büyük ölçüde boştu. Salma’da evlerin çoğu yıkıldı. Temmuz 2025’te Salma’da 14 yıl sonra ilk düğün yapıldı. 7 Kasım 2025’te kasabada Enkazın Arasından Hayat Çiçek Açıyor adlı bir festival düzenlendi. Valilik ve Turizm Bakanlığı bölgedeki turizm tesislerini yeniden yatırıma açmak için çalışıyor.

Gitmeden bilinmesi gereken

Bölgenin en somut tehlikesi mayın ve patlamamış mühimmat. Sivil Savunma, Eylül 2025’te Cebel el-Ekrad’daki Ayn Gazal yangınının mayın tarlaları arasında iki günde söndürüldüğünü ve savaş kalıntılarının ekiplerin ateşe ulaşmasını engellediğini açıkladı. Temmuz 2026’da da Sivil Savunma’nın Savaş Kalıntıları Merkezi, SANA’ya doğu Lazkiye kırsalında mayının köylere dönüşü engellediğini söyledi. Bölgenin yol ve ziyaret koşulları için güncel bir kaynak bulunamadı. Asfalttan ve işaretli yoldan ayrılmamak, tarlaya, ormana ve terk edilmiş binaya girmemek gerekiyor. Ayrıntısı sitenin sahil kırsalında güvenlik ve erişim sayfasında.

Ne kadar sürer

Lazkiye’den Salma’ya gidip dönmek ve yol boyunca vadilere bakmak yarım gün alıyor. Dönüşü hava kararmadan planlamak gerekiyor.