Deraa Roma Tiyatrosu

Deraa’nın eski şehri Deraa el-Beled’de, Ömer Camii’nin yaklaşık 150 metre batısında bir Roma tiyatrosu. Arapça Vikipedi’deki kayda göre 2. yüzyıldan kalıyor ve yaklaşık 2000 seyirci alıyordu. Kazılar yapının yalnızca bir bölümünü açtı. Busra’daki tiyatronun ölçeğinde değil; ama şehrin altındaki Roma kenti Adraa’dan sokakta hâlâ görülebilen birkaç izden biri. Mahalle savaşta en ağır hasarı alan yerdi ve tiyatronun bugün gezilip gezilemediği doğrulanamadı.

Ne görülür

Kaynağın tarif ettiği yapının doğuda ve batıda iki girişi var. Batı yanda 9 oturma basamağı açıkta ve iyi durumda. Kuzeye, yerelde “Roma caddesi” diye anılan bir yol uzanıyor; doğu yanında bir Roma tapınağının duvar kalıntısı ve sonraki dönemlerden yapı parçaları duruyor. Yakında aynı döneme ait hamam kalıntıları bulundu. Yani burası tek başına bir tiyatrodan çok, antik kentin merkezinden kalmış küçük bir kesit.

Adraa neydi

Adraa, Deraa’nın Roma dönemindeki adı. Kent Busra ile Akdeniz kıyısını bağlayan Roma yolunun üstündeydi ve Dekapolis kentlerini de besleyen Gadara su yolunun su verdiği kentlerden biriydi.

Yeraltı şehri anlatısı

19. yüzyılda iki araştırmacı, 1860’ta Wetzstein ve 1896’da Schumacher, Adraa’nın altında su yoluna bağlı bir yeraltı şehri tarif etti; halkın kanaldaki suyu iple sarkıtılan testilerle çektiği anlatılıyordu. Bugün böyle bir şehrin izi yok. Modern yorum, iki adamın kazıda karşılaştıkları yapıları yanlış okuduğunu söylüyor. Anlatı merak uyandırıyor ama aranacak bir yer değil.

Nasıl gidilir

Tiyatro Deraa el-Beled’de, Ömer Camii’nden bir sokak ötede. Deraa Şam’dan yaklaşık 117 kilometre; ulaşım ayrıntısı şehir sayfasında. Koordinat yazılmadı: yapının yerini gösteren tek kaynak OpenStreetMap ve bağımsız ikinci bir kaynak bulunamadı. Yolu caminin çevresinde sormak en güvenlisi.

Bugünkü durumu

Deraa el-Beled savaşta şehrin en ağır hasar alan mahallesiydi ve şehir sayfasının da yazdığı gibi yıkık yapılarda patlamamış mühimmat var. Vilayet aralık 2024’ten beri geçiş hükümetinin yönetiminde. Tiyatronun bugünkü durumu, kazı alanının açık olup olmadığı ve bir giriş düzeni bulunup bulunmadığı doğrulanamadı. Gitmeden önce yerelde sormak gerekiyor; enkaza girilmemeli.