Deyr Mar Yakub

Kara kasabasının 2 kilometre kuzeybatısında, ağaçsız bir arazinin ortasında duruyor. Manastırın kuruluşu 6. yüzyıla bağlanıyor ve yapının altında daha eski bir Roma gözetleme karakolunun kaldığı söyleniyor. Adını Yakub el-Muktaa’dan alıyor: 5. yüzyılda İran’da yaşamış, inancına döndüğü için idam edilmiş bir şehit. Parmaklarından biri Kara’da gömülü sayılıyor ve manastır onun üstüne kurulmuş.

Nasıl gidilir

Nebek’ten kuzeye 20 kilometre, yarım saat. Kara’ya girdikten sonra kasabanın kuzeybatısına çıkılıyor; son bölüm dar ve tozlu. Şam’dan doğrudan gelinirse 92 kilometre.

Ne kadar sürer

Bir buçuk saat. Kilise, kripta, kule ve avlu bu süreye giriyor; inzivaya kalan için manastırın konuk bölümü var.

Ne görülür

Girişte sivri kemerli yüksek bir kapı var, üstünde iki çıkma. Avlunun güneybatı köşesindeki kule dört katlı ve temelleri Roma ile Bizans dönemlerinden; Baalbek ile Şam arasında geçen kervanlar buradan izleniyordu. Büyük kilise bugünkü hâliyle 10. yüzyıla iniyor ve tuhaf bir ayrıntı taşıyor: ekseni kuzeye doğru 35 derece kaymış, ki Bizans kilisesinde beklenen bir şey değil. Kilisenin yanında şehitler kriptası, kriptanın kapısı Süryani geleneğine göre alçak ve dar. Su değirmeni ile büyük mağara avlunun öteki ucunda.

Neyi kaçırma

Kriptaya inmeden çıkma. Manastırın apsisini süsleyen freskin bir parçası bugün Şam’daki Suriye Ulusal Müzesi’nde: kanatlı, elini takdis için kaldırmış bir melek. Sanat tarihçileri bu parçayı Eyyûbî dönemine koyuyor ve Deyr Mar Musa’nın üçüncü katman resimleriyle aynı elden çıkmış gibi duruyor. İki manastır arasında 40 kilometre var ve aynı yüzyılda aynı atölye ikisinde birden çalışmış.

Manastırın geçmişi

Kalamun’un en önemli manastırıydı; Mar Musa el-Habeşî de kendi manastırını kurmak için buradan yola çıkmış. 1266’da Baybars’ın seferinde yağmalandı, 15. yüzyılda bir Türkmen akınına uğradı, 1600’de Osmanlı askerlerinin baskınında 120 keşiş öldürüldü. 1730’dan 1850’ye kadar neredeyse boş kaldı, 1930’da son yerleşik rahibi öldü. 1992’de başlayan onarım 2000 dolayında tamamlandı ve manastır yeniden açıldı.