Kara (Qara)

Kalamun dağlarıyla Doğu Lübnan sırtları arasında, Şam’ın 95 kilometre kuzeyinde ve Humus’un 70 kilometre güneyinde bir kasaba. Yükseklik 1200 metre ve konum kasabanın bütün tarihini açıklıyor: Şam ile Humus arasındaki yolun tam ortasında olduğu için yüzyıllarca kervanların konakladığı yer burasıydı.

Nasıl gidilir

Şam-Humus otoyolu kasabanın kenarından geçiyor; ana yoldan çıkıp merkeze inmek gerekiyor. Nebek 15 kilometre güneyde, Deyr Atiye aradaki kasaba.

Ne kadar sürer

İki saat. Ulu Cami, merkezdeki eski kiliseler ve çarşı bu süreye giriyor. Mar Yakub Manastırı’nı da görüyorsan yarım gün ayır.

Adın üç açıklaması

Arapçada “kara” küçük tepe demek ve kasaba bir tepenin üstünde. İkinci açıklama Yunanca “kora” sözcüğüne, yani şifaya bağlıyor — havası temiz sayıldığı için. Üçüncüsü Süryanice, keskin soğuk anlamında. Üçü de kasabanın kendi hakkında anlattığı şeyler ve hiçbiri kesin değil.

Ne görülür

Ulu Cami’nin özgün yapısının Roma döneminden bir tapınak olduğu düşünülüyor. Bizans döneminde, 325 yılında kiliseye çevrildi ve Aziz Nikolaos adını aldı; Memlûk döneminde Sultan Baybars’ın buyruğuyla, hicri 664 yani 1266 yılında camiye dönüştürüldü ve bugün hâlâ kullanılıyor. Ana kapının üstündeki uzun kitabe bu dönüşümü kaydediyor. Kasabada ayrıca Aziz Sergios ve Bakhos adına eski bir kilise var; içindeki duvar resimleri arasında elinde beyaz zeminli kırmızı haçlı bir sancak tutan Aziz Sergios figürü on üçüncü yüzyıla tarihleniyor.

Neyi kaçırma

Kasabanın din haritasının nasıl değiştiğini. Kara’nın Hristiyan tarihi beşinci yüzyıla iniyor; on birinci yüzyılda Melkit Hristiyanlığın merkezlerinden sayılıyordu ve 1184’te hem İbn Cübeyr hem Yakut kasabanın tümüyle Hristiyan olduğunu yazdı. Haçlılara ve Moğollara karşı yürüttüğü seferler sırasında Baybars buradaki Hristiyan nüfusu sürdü ya da öldürdü. Ebülfida 1321’de kasabayı “Şam ile Humus’un tam ortasında büyük bir köy, kervanlar için konak yeri, halkının çoğu Hristiyan” diye anlatıyor. On yedinci yüzyıla gelindiğinde karma bir kasabaydı; bugün Sünni Müslümanlarla Rum Ortodoks ve Katolik Hristiyanlar birlikte yaşıyor.

Çevresi

Kasabanın batısında Kara Dağı yükseliyor; en yüksek noktası Halimet Kara 2464 metre. Yamaçlarda yabani ardıç ve geniş kiraz bahçeleri var, aralarda “vaşl” denen küçük kaynaklar çıkıyor. Doğu eteklerinde terk edilmiş köy kalıntıları dağınık duruyor ve çobanlar onları ağıl olarak kullanıyor. Mar Yakub Manastırı da kasabanın hemen dışında.