Düreykiş Barajı ve Gölü

Düreykiş Barajı, Tartus’un dağlık iç kesimindeki Düreykiş kasabasının kuzeyinde, Delbe köyü yakınında Kays nehri üstünde duran bir taş dolgu baraj. Kretteki uzunluğu 276 metre, yüksekliği 41 metre. Arkasında bir kilometre boyunda bir göl oluştu; göl, onu yıl boyu besleyen Delbe kaynağında bitiyor. Burası bir miras alanı değil; gelinen şey su, vadinin yamaçları ve göle bakan köyler.

Nasıl gidilir

Göl Düreykiş kasabasının hemen kuzeyinde; kasabaya Tartus’tan doğuya çıkan yolla gidiliyor. Göle Bureyhiye, Süreygis, Hamuş Raslan, Delbe ve Meraç köyleri ile Düreykiş’in kendisi bakıyor ve kıyıya bu köylerin yollarından yaklaşılıyor. Baraja bugünkü erişim koşullarını yazan yakın tarihli bir kaynak bulamadık; kret yolunun açık olup olmadığını yerinde sor.

Baraj nasıl yapıldı

İnşaatı Tartus Su Kaynakları Müdürlüğü 26 Haziran 1999’da başlattı. İş kesintilerle 15 yıl sürdü; asfalt tabakayı Genel İnşaat Şirketi 2015’te bitirdi. Gövde taş dolgu: su tarafı sızdırmaz bir asfalt perdeyle yalıtılmış, temeller de bir çimento perdeyle bu asfalt yüzeye bağlanmış. Gövdeye baskı yapabilecek sızıntıyı almak için yan kanallar da açıldı.

Su ne işe yarıyor

Baraj sulama için değil içme suyu için yapıldı. Gölde görünen depolama 6 milyon metreküp, ama asıl katkı yerin altında: baraj yeraltı kaynaklarına yılda 23 milyon metreküp besleme sağlıyor. Havzanın su varlığı 76 milyon metreküp ve bölge yılda 1200 milimetrenin üstünde yağış alıyor. Kays, Husayn el-Bahr nehrinin bir kolu; baraj da 52 milyon metreküp tutması beklenen Husayn Barajı’nın üst bendi olarak planlandı.

Göl nasıl bir yer

Göl bir kilometre boyunda ve ortalama 350 metre genişliğinde: dar, uzun bir vadi gölü. 2015 ve 2016 tarihli fotoğraflarda yamaçlar zeytinlik ve makiyle kaplı, sırtlarda köy evleri görülüyor; kretin üstünde aydınlatma direkleri dizili bir yol uzanıyor.

Ne kadar sürer, ne zaman gidilir

Gölü kıyıdan görmek ve kret boyunca bakmak için bir buçuk saat yeter. İlkbahar ve sonbahar ılık, yamaçlar yeşil; yazın öğle saatlerinde gölge az.

Neyi kaçırma

Kretin üstünde yürümek serbestse ortasında dur ve iki yana bak: bir yanda göl, öbür yanda 41 metre aşağıdaki vadi. Barajın boyu ancak oradan kavranıyor. Gölün ucundaki Delbe kaynağı da bölgenin başlıca içme suyu kaynaklarından biri.