Fevvar Kaynağı, Hristiyanlar Vadisi

Fevvar, Hristiyanlar Vadisi’nde Zveytine köyünde, Mar Corcis Manastırı’na bakan yamaçta bir karstik kaynak. Adını fışkırmasından alıyor: su belirsiz aralıklarla yerden bol miktarda taşıyor, sonra çekiliyor. Kimi zaman günde üç kez fışkırıyor, kimi zaman aylarca hiç. Roma döneminden beri anlatılan bir kaynak ve tarihçi Josephus’un yazdığı Sabbatikon ırmağıyla özdeşleştiriliyor.

Kaynak nasıl çalışıyor

Kaynak, kireçtaşının içindeki bir yeraltı boşluğu. Su boşluğun kuzey tarafından çıkıyor ve güney tarafından yeniden toprağa giriyor. Bir süre sonra girdiği yerden yüksek debiyle geri fışkırıyor; Arapçada bu taşmaya fevran deniyor, kaynağın adı da oradan. Fışkırmanın zamanı öngörülemiyor. Yöre halkı yaklaştığını yerin altından gelen sarsıntıdan anlıyor. Taşan su, adı susuz ırmak anlamına gelen Nehr el-Atşan vadisine akıyor.

Sebti adı ve Josephus

Kaynağın eski adı es-Sebti. Ad Roma imparatoru Titus dönemine bağlanıyor ve halkın, kaynağın yalnızca yedi günde bir fışkırdığına inanmasından geliyor. Josephus, Yahudi Savaşı kitabında Titus’un Arka ile Rafanea arasında gördüğü Sabbatikon ırmağını anlatıyor; bu ırmağın bugünkü Fevvar olduğuna inanılıyor. Kaynak, Trablus’u Ortosia ve Arka’ya bağlayan ticaret yolunun üstündeydi.

Şifa anlatısı

Eski bir halk anlatısına göre kaynak üç gün fışkırıp dururdu ve bu tuhaflık yoldan geçenleri çekti. Yakınına şifa için dua edilen bir ziyaretgâh yapıldı; deri ve sindirim rahatsızlığı olanlar suyundan yararlanmak için gelirdi. Yöre halkı bugün de kaynaktan içme suyu dolduruyor.

Ne zaman gidilir

Kışın ve ilkbaharın başında. Debi o mevsimde en yüksek, fışkırma da en güçlü. Yazın kaynak aylarca taşmayabiliyor; o zaman görülen yalnızca kaynağın çevresi oluyor.

Neyi kaçırma

Boşluğun iki ağzı. Suyun çıktığı kuzey ağzı ile yeniden toprağa girdiği güney ağzı birbirine yakın; fışkırma sırasında su güney ağzından geri geliyor.