Halep Ermeni Katolik Katedrali

Tilal Caddesi’nde, Aziziye ile Cdeyde’nin birleştiği yerde. Halep Ermeni Katoliklerinin katedrali ve piskoposluk merkezi; tam adı Meryem Ana Umm el-Maunat. Sıfırdan kilise olarak yapılmadı — piskopos İbrahim Kupeli 1831’de geniş bir konak satın aldı, yapı 1840’a kadar kiliseye çevrildi. Avluya girince bunu hâlâ okuyabiliyorsun.

Nasıl gidilir

Farhat Meydanı’ndan batıya yüz metre kadar yürü. Maruni Katedrali, Kırk Şehit ve Cdeyde’nin kilise avlusu aynı yürüyüşün üstünde; hepsi birkaç dakika içinde.

Ne kadar sürer

Yarım saat yeter. Kilise büyük değil, zamanın çoğu avluda geçiyor. Ayine denk gelirsen bir saat ayır: litürji Ermenice okunuyor.

Ne görülür

Katedralin bugünkü hâli üç ayrı müdahalenin toplamı. Yeni giriş kapısı 1910’da yapıldı; 1963 ile 1966 arasındaki genişletme salonu bugünkü boyutuna getirdi. Avluda 1993’te dikilen anıt taşı duruyor — 1915’te öldürülen Ermeniler için. Katedralin bitişiğinde piskoposluk konutu var; aynı yerleşkede 600 kişilik Sardarabad salonu ve Mar Grigoryus okulu bulunuyor. Okulu 1907’de Meryemli rahipler kurdu, 1956’da liseye çevrildi.

Neyi kaçırma

Avlunun kendisi. İçeri girmeden önce birkaç dakika dur: iki katlı cephe, kemerli geçit ve taş döşeme bir Halep konağının avlusu; kilise bu avlunun etrafına sonradan yerleşti. Kentte kilise olarak inşa edilmiş yapıları gördükten sonra fark daha net görünüyor.

Bugünkü hâli

Kilise 1850 Halep ayaklanmasında yağmalandı ama şehri saran yangından kurtuldu. İkinci ağır darbe 9 Ocak 2015’te geldi: bombardımanda yapının yüzde 65’i yıkıldı. Onarım Aralık 2019’da bitti ve katedral aynı ay yeniden açıldı; masrafı iki Suriyeli dernekle İtalya ve Almanya’daki Ermeni Katolik piskoposlukları paylaştı.