Mar Corcis Süryani Ortodoks Kilisesi

Halep’in Eski Süryani Mahallesi’nde, Süryani Sokağı’nın güneybatı ucunda, Urfa Caddesi’ne kavuştuğu yerin yaklaşık 30 metre öncesinde. Antakya Süryani Ortodoks Kilisesi’ne bağlı.

Mahalle nasıl kuruldu

Halep’in Süryani cemaati eskidir, ama 18. yüzyılda Cdeyde’de yaşayan Süryanilerin çoğu Süryani Katolik Kilisesi’ne geçti. 1895’te Diyarbakır’da yaşanan katliamdan sağ kurtulanlar Halep’e ulaştı ve bugün hâlâ o adla anılan Eski Süryani Mahallesi’ni kurdu. Birinci Dünya Savaşı ve Seyfo’dan sonra gelen yeni sığınmacılar cemaati büyüttü; kuzeyde bir de Yeni Süryani Mahallesi doğdu.

Kilise nasıl yapıldı

Mahallenin ilk kilisesi ahşap ve geçiciydi, büyüyen cemaate yetmedi. Toplanan bağışlarla 1932’de betonarme büyük kilisenin inşasına başlandı. Örnek alınan yapı, göçmenlerin bir bölümünün geldiği Urfa’daki Aziz Petrus ve Pavlus Kilisesi’ydi; o kilise 1922’de son Süryanilerin çıkarılmasından sonra boş kalmış, sonra tütün fabrikası olarak kullanılmıştı. Halep’teki yapı 22 Aralık 1935’te Patrik I. İgnatius Efrem Barsavm’ın huzurunda büyük bir törenle açıldı, ama tamamlanması yıllar aldı: bitmiş hâliyle 6 Mayıs 1953’te, Aziz Corcis’in yortu gününde açıldı. 1983’te Metropolit Gregorios Yuhanna İbrahim’in yönetiminde onarıldı.

Ne görülür

Koyu taştan, dikdörtgen planlı, neredeyse prizmatik bir kütle. Düz damın ortasında haçlı kubbe var; 1951’de tamamlandı ve alçak kasnağında 12 küçük pencere açılmış. İçeride tavanı ortadaki dört sütun taşıyor — dört İncil’i simgeliyorlar. Batı cephesi iki sıra pencere ve sağır bir alınlıkla bitiyor, iki köşesinde kare kesitli birer çan kulesi yükseliyor. Giriş kuzey cephede, kuzeybatı köşenin yanında.

Neyi kaçırma

Kilisenin yanındaki Antakyalı Aziz Severus makamı. Bir de mahallenin Urfa’dan getirdiği yazmalar: 12. yüzyıldan bir Kitabı Mukaddes, Patrik Süryani Mihail’in tarihinin bir nüshası, Bar Hebraeus’un iki yazması ve yıl boyunca okunan duaları içeren 40 el yazması cilt. Sergilenmiyorlar; sorulursa anlatılıyor.