Halep Şehitler Kilisesi

Süleymaniye Mahallesi’nde, Halep’in üç Ermeni Protestan kilisesinden biri. Ermenice adı Nahadagats, yani Şehitler; ad, Ermeni soykırımında ölenleri anıyor. Cemaat 1931’de kuruldu, bugünkü bina 14 Mart 1965’te açıldı. İçerisi bilerek sade: ne ikona var ne ikonostasis.

Nasıl gidilir

Ermeni Katolik Kutsal Üçleme Kilisesi’nden 200 metre güneyde, Ermeni Apostolik Meryem Ana Kilisesi’nden 400 metre doğuda. Aziziye’den yürüyerek gelinir. Sokak dar; kiliseyi çan kulesinden değil, yan cephedeki büyük yuvarlak kemerli pencerelerden tanıyorsun.

Cemaat nereden geldi

Kökü Antep’te. Orada 1865’te bir Ermeni Protestan kilisesi kuruldu ve büyüyünce ikiye ayrıldı. 1921’de Antep’ten ayrılan Ermenilerin çoğu Halep’e geldi; ilk yıllarda yeni yapılmış İmmanuel Kilisesi’ne devam ettiler. 1930’da Anteplı 33 aile kendi cemaatlerini kurmaya karar verdi ve kilise 1931’de kuruldu. İlk vaizi Agop Çakmakcıyan’dı; ayinler Cdeyde’de, Salibe kilise mahallesinin yanındaki eski bir avluda yapılıyordu. Sonra cemaat Süleymaniye Caddesi’nde kiralık bir binaya, Ermeni Kızılhaç Binası diye bilinen yere taşındı. 1960’ta arsa alındı, yapı beş yıl sonra açıldı.

Ne görülür

Plan dikdörtgen, çatı beşik, yan cephelerde büyük yuvarlak kemerli pencereler var. İçeride ahşap sıralar, önde kürsü, arka duvarda tek bir haç. Suriye’deki öteki Protestan kiliseleri gibi süsten uzak duruyor ve Ermeni Apostolik ile Katolik kiliselerinden ayrıldığı yer tam olarak burası.

Neyi kaçırma

Halep’in üç Ermeni Protestan kilisesi — Bethel, İmmanuel ve Şehitler — yürüme mesafesinde ve üçü birlikte gezilir. Cemaat onlarca yıldır göçle küçülüyor; kilisenin kesin açık olduğu saat pazar ayini, hafta içi kapıyı çalmak gerekiyor.