Kalaat el-Kavz: Baniyas’ın Tunç Çağı Tepesi

Baniyas’ın Kavz mahallesi, doğudan ve güneyden Baniyas Nehri vadisine bakan, yaklaşık 6 hektarlık bir tepenin üstüne kurulu. Tunç Çağı’nda burada tahkimli bir yerleşim vardı. Bugün tepenin çoğu konut ve eski surlardan yalnızca parçalar görünüyor; gelen kişi düzenlenmiş bir ören yeri değil, bir mahallenin içine dağılmış izler bulur.

Ne görülür

Sur izleri dik güney yamaçta ve kuzeyde duruyor. Duvarlar yontulmamış, her biri birkaç ton gelen iri bloklardan örülmüş. Aşağıdaki hat yaklaşık 400 m uzanıyor ve iki kapı ile üç kulenin yerini taşıyor. Çevrede kaya duvarlar, sura katılmış mağaralar, kayaya oyulmuş basamaklar ve tarlalarda yüzeye çıkan çanak çömlek parçaları var.

Ne kadar eski

Suriyeli araştırmacı Muhammed Yahya el-A’ser 1991’de alanın ayrıntılı planını çıkardı. Onun çalışmasına göre tahkimat MÖ 15. yüzyıla ya da daha öncesine gidiyor ve çift halkalı bir sur sistemiyle kurulmuş. Alanda bulunan tabletler, yazılı tanıklı hukuki sözleşmeler taşıyor; bunları Fransız araştırmacı Sylvie Lackenbacher yayımladı.

Burası Uza mı?

Yerel yayınlar Kavz’ı Karnak yazıtlarında ve III. Thutmose kayıtlarında geçen “Uza” adıyla, ayrıca Beyrut kralı Ammunira’nın MÖ 1377 tarihli Amarna mektubundaki yerle eşleştiriyor. Bu bir öneri: eşleştirme büyük ölçüde tek bir yerel araştırmaya dayanıyor ve kesinleşmiş değil.

Koruma altında mı

Mahallede yaklaşık 1500 kişi yaşıyor. Tartus Eski Eserler Müdürlüğü 2007’de Baniyas belediyesinden, alanda müdürlüğün onayı olmadan yeni yapı ruhsatı verilmemesini istedi; alan 2012’de eski eser olarak tescil edildi. Kalıntılar evlerin arasında kaldığı için bir kısmı özel mülkün içinde olabilir; sokaktan bakmak ve önce sormak en doğrusu.

Neyi kaçırma

Güney yamacı. Sur hattının en belirgin kaldığı yerlerden biri orası ve oradan Baniyas Nehri vadisi de görünüyor.