Karaçok Dağı

Karaçok Dağı, Haseke ilinin Malikiye bölgesinde doğu-batı yönünde uzanan bir sırt. Yaklaşık 45 kilometre uzunluğunda ve ortalama 10 kilometre genişliğinde; en yüksek noktası deniz seviyesinden yaklaşık 770 metre. Malikiye kasabasının yaklaşık 13 kilometre güneyinde duruyor ve Cezire ovasının dümdüz kuzeydoğu köşesinde gözün takıldığı tek yükselti bu.

Adı nereden geliyor

Ad Türkçe kökenli ve “kara çuha”, yani siyah aba anlamına geliyor. Haritalarda Qaratshuk ya da Qertşuk diye de yazılıyor.

Dağ neyden yapılmış

Karaçok bir antiklinal, yani katmanların yukarı doğru kıvrılıp kabardığı bir yapı. Üstü bazaltla örtülü. Altında Neojen döneminin tortul katmanları, kumtaşı, kil ve çakıl duruyor; yanlarında alçıtaşı ve kireçtaşı çıkıyor. Kuzey yamaçları güneydekilerden daha yumuşak iniyor ve kuzeye inen pek çok vadi Dicle’ye akıyor.

Petrol ve orman

Dağın güney eteklerinde petrol bulundu ve Karaçok sahası bölgenin petrol tarihinin başlangıç noktası oldu. Rumeylan petrol sahaları müdürlüğü yamaçlara yeni bir çam ormanı dikti. Zirvede bir radyo-televizyon verici istasyonu var.

Neyi kaçırma

İki yaşlı Atlas sakızı ağacını, yani yerel adıyla butmu (Pistacia atlantica). Dağın en bilinen doğal işaretleri bunlar ve halk kültüründe özel bir yerleri var. Yerleri ve yaşları bu sayfanın doğrulayabildiği bir şey değil; Malikiye’de sormak gerekiyor.

Bugün yaklaşırken

Zirvede verici istasyonu, eteklerde petrol tesisleri var ve 2022’de dağdaki hedeflere yönelik hava saldırıları haber oldu. Zirveye ve yamaçlara bugün sivillerin çıkıp çıkamadığı doğrulanamadı. Tesislere yaklaşmamak, onları fotoğraflamamak ve dağa çıkmadan önce Malikiye’de yerel olarak sormak gerekiyor.

Dağı görmek için tırmanmak şart değil. Kamışlı’dan Malikiye üzerinden Ain Divar Köprüsü’ne giden yol sırtın kuzeyinden geçiyor ve düz ovada dağ uzaktan okunuyor.