Kaykan Camii, Halep

Halep’in sur içindeki en küçük tarihî camilerinden biri ve muhtemelen en tuhaf duvarlara sahip olanı. Yapı dışarıdan gösterişsiz; asıl mesele taşları. Çok daha eski binalardan sökülen sütunlar burada enine kesilip duvarın içine yatırılmış, yuvarlak göbekleri sokağa bakıyor. Adı Arapça karga sözcüğünden geliyor.

Nasıl gidilir

Bab Antakya’dan kuzeye 100 metre. Kapıdan sur içine girdikten sonra çarşıya sapmadan sola dönüp yokuşu çıkıyorsun. Cami sokağın köşesinde, kaldırımdan birkaç basamak yukarıda; Arapça adı beyaz bir levhada duvara asılı, kaçırmak zor. Cellum mahallesinde, Behramiye Camii ile aynı yamacın üstünde.

Ne kadar sürer

20 dakika. Yapı tek harimden ibaret ve zamanın çoğu içeride değil dışarıda, duvarlara bakarak geçiyor. Namaz vaktine denk gelirsen kapının açılmasını beklemek gerekebilir.

Ne görülür

Kapı iki siyah bazalt sütunun arasında duruyor. Sütunlar camiden yüzyıllarca eski; başlıkları oyma, gövdeleri elle aşınmış. Üstündeki sivri kemer siyah ve beyaz taş sırasıyla örülü. Sonra duvarlara bak: her cephede, farklı yüksekliklerde, düzine dolusu yuvarlak taş göbek çıkıyor. Hepsi enine kesilmiş antik sütun. Bunlar süs değil, malzeme — yapıyı kuranlar çevredeki harabede ne buldularsa duvara koymuş.

Yapı ne zamandan kalma

Buranın çok eski bir Hitit tapınağının yerinde olduğu söyleniyor; duvardaki taşlar bu iddiayı destekliyor, ama yapının kendisi çok daha yeni. Cami olarak kullanımı 12. yüzyıla kadar geriye götürülüyor ve bugünkü biçimini Memlûk döneminde almış. 1965’te genişletildi, 1996’da baştan onarıldı. İçerisi bu yüzden dışarısının vaat ettiğinden düzgün görünüyor.

Neyi kaçırma

Güney duvarında, göz hizasında, harçla çerçevelenmiş koyu renk bir blok var. Üstündeki işaretler Anadolu hiyeroglifi ve MÖ 13. yüzyıla ait — çevresindeki camiden yaklaşık 2000 yıl eski. Yazıt Halep kralları Telipinu ile Talmi-Şarruma’yı anıyor; ikisi de Hitit kralı I. Şuppiluliuma’nın soyundan. Çoğu ziyaretçi kapıyı fotoğraflayıp dönüyor.