Kessab Meryem Ana Ermeni Kilisesi

Kessab’ın merkezindeki Ermeni Apostolik kilisesi; Ermenice adı Surp Asdvadzadzin. Kilikya Katolikosluğu’na bağlı Halep piskoposluğuna ait ve kasabadaki Apostolik cemaatin ruhani merkezi. Yapı 18. yüzyıldan; kubbe, çan kuleleri ve beton örtü 20. yüzyılda eklendi. 2023 depreminde hasar gördü, 2024’te başlayan onarım 2025’te sürüyordu.

Nasıl gidilir

Kilise kasabanın merkezinde; Ermeni Katolik ve Ermeni Evanjelik kiliseleri de aynı mahallede. Kessab, Lazkiye’nin 60 kilometre kadar kuzeyinde; virajlı dağ yoluyla bir buçuk saat.

Ne kadar sürer

Yarım saat. Avlu, anıt ve cepheler bu süreye sığıyor; onarım sürüyorsa iç mekan kapalı olabilir.

Ne görülür

Plan dikdörtgen ve üç apsisli. İki giriş var, biri güneyden biri batıdan; salon batı cephesindeki üç, güney cephesindeki dört pencereden ışık alıyor. Batıdaki çan kulesi 1903’te eklendi, doğudaki 1970’lerde. Kubbe 1950’lerde, betonarme örtü 1970’lerde yapıldı. Bütün bunlardan önce kilise 1809 ve 1880’de onarılmıştı. Duvarlarda ve avluda çok sayıda kitabe var.

Neyi kaçırma

Avludaki mermer haçkar. Haçkar, üstüne haç oyulmuş Ermeni anıt taşı; bu taş 2009’da Ebligatyan ailesinin girişimiyle Ermeni soykırımı kurbanlarının anısına dikildi, heykeltıraşı S. Gyulnazaryan. Kessab halkı 1915’te bu kasabadan sürgüne gönderilmişti.

Kasabanın üç kilisesi

Kessab’ın merkezinde üç Ermeni kilisesi var: Apostolik Meryem Ana, 1925’te açılan Aziz Mikayel Ermeni Katolik Kilisesi ve 1970’te açılan Kutsal Teslis Ermeni Evanjelik Kilisesi. 2014’teki saldırıda Katolik ve Evanjelik kiliseler yakıldı; Evanjelik kilise 2017’ye kadar yeniden yapıldı. Meryem Ana Kilisesi 2023 depreminde hasar gördü ve onarımı 2024’te Halep Ermeni Başpiskoposu Magar Aşkaryan’ın gözetiminde başladı. Aşkaryan Aralık 2024’te Kessab’da Noel ayinini yönetti.