Lazkiye Mina Camii (Liman Camii)

Lazkiye’nin eski liman havzasında, kuzey rıhtımda duran bir Osmanlı camisi. 1748’de Tunuslu bir gemi kaptanı yaptırdı. Şehrin tarihî camileri arasında harimi üst katta olan tek örnek: zemin kat depo olarak planlandı. Girişi de minarenin kaidesinin içinden geçiyor. Liman Camii (Cami el-Mirfa) adıyla da anılıyor.

Kim yaptırdı

Reis Hammude bin İbrahim et-Tunusî, Akdeniz limanları arasında gidip gelerek servet yapmış bir kaptandı. Lazkiye’de mülk aldı ve gelirini hayır işlerine vakfetti. Camiye 1161 yılında, yani 1748’de başladı ve kendisi tamamladı. Harimin kapısına bu yapıyı kendisinin kurduğunu anlatan beyitler kazıttı.

Nasıl gidilir

Cami eski liman havzasının kuzey rıhtımında, kıyı boyunca uzanan Cemal Abdünnasır Caddesi tarafında. Bugünkü liman genişledikçe çevresi değişti ve yapı liman alanına yakın kaldı. Rıhtıma serbestçe girilip girilemediği değişken; gitmeden önce yerel olarak teyit et.

Ne görülür

Yapı taş ve kireç harçlı sekiz ayağa oturuyor ve iki katlı. Zemin katta üç tonoz ve üst kata çıkan bir taş merdiven var. Liman işçileri ve tüccarlar bir dönem bu katı depo olarak kullandı. Üst kattaki harim kare planlı. Ortasında süslü bir kaide üstünde tek bir bazalt sütun duruyor ve harimi dört küçük kareye bölüyor; dört kubbe bu tek sütuna oturuyor. Mihrabın çevresi geometrik ve bitkisel kabartmalarla sarılı, üstünde mukarnas var.

Bugüne nasıl geldi

6 Şubat 2023 depreminde hasar gördü: güney duvarının bir bölümü yıkılıp onarıldı, minarenin üst kısmı çöktü ve onarımı sürüyor. Onarım çalışmalarını Lazkiye Evkaf (Vakıflar) Müdürlüğü yürütüyor; Kültür Bakanlığı da çalışmaları yerinde inceledi. Caminin görüntüsü, Suriye’nin önemli tarihî ve arkeolojik eserlerini konu alan bir pul serisinde de basıldı.

Ne kadar sürer

Yirmi dakika. Minarenin altındaki girişten geçip üst kata çıkmak ve harime bakmak bu süreye sığıyor. Namaz vakitlerinde ziyaret durur.

Neyi kaçırma

Girişin kendisi. Kapı minarenin kaidesine açılıyor; camiye minare gövdesinin altından giriliyor. Yerel yayınlar bu düzenin başka bir camide görülmediğini söylüyor.