Marakiye: Tartus Kıyısında Denizdeki Haçlı Kulesi

Marakiye, Tartus ile Baniyas arasındaki kıyıda, bugünkü Harab Marakiye köyünün önünde bir Haçlı kasabasının ve deniz kulesinin yeri. Kara tarafındaki kalıntılar yok olmuş. Kıyıdan 100 metreden fazla açıkta, sığlığa kurulmuş kare kulenin temelleri ise deniz yüzeyinin hemen altında seçiliyor. Görülecek yapı az; burayı anlatmaya değer kılan, 1285’te bir Memlûk sultanının tek bir kule için Trablus’u kuşatmakla tehdit etmesi.

Bugün ne görülür

Kısa cevap: çok az. Kıyıdan bakınca sığlıktaki temel izi seçiliyor, o kadar; Monuments of Syria rehberi kulenin kıyıdan fotoğrafının çekilemediğini yazıyor. 1936’da Fransız Levant Ordusu’nun çektiği hava fotoğraflarında kare yapının denizdeki izi açıkça görünüyor; bu sayfanın kapağı onlardan biri. Ocak ve Eylül 2022’de Suriyeli ve Rus sualtı arkeologlarından oluşan bir ekip deniz kalesinin yapılarını inceledi.

Emevîlerden Bizans akınlarına

Müslümanların bölgeyi fethinden sonra halife I. Muaviye, kıyı şehirleriyle birlikte Marakiye’yi yeniden iskân edip garnizon koydu. 675/676’da bir Bizans donanması Marakiye’ye saldırdı ve Humus valisi öldürüldü. 968’de İmparator II. Nikeforos Fokas bölgeyi yağmaladı. 1030’da Antakya dukası Niketas, Nasr bin Müşerref er-Revadifi, Trablus kadısı ve Fatımî komutanın kurduğu ittifakı Marakiye kuşatmasından çekilmeye zorladı.

Kule neden söküldü

13. yüzyılın ortasında kale, Antakya Prensliği ile Hospitalier şövalyeleri arasında tartışmalıydı. 1271’de Memlûklar kasabayı yıktı. Kasabanın lordu Barthélémy de Maraclée kaçıp İlhanlı hükümdarı Abaka’nın sarayına sığındı ve Moğolları Kutsal Topraklara müdahaleye çağırdı. Bölgedeki son tahkimat, kıyıdan açıkta yükselen kare kuleydi ve Barthélémy oraya kapanmıştı. 1285’te Memlûk sultanı Kalavun, kule sökülmezse Trablus’u kuşatacağını söyleyerek Trablus kontu VII. Bohemond’u kuleyi yıktırmaya zorladı.

Ne kadar sürer

Kıyıda yarım saat. Marakiye tek başına bir gezi değil; Tartus ile Baniyas arasında, Marqab Kalesi’ne giderken verilen bir mola.

Neyi kaçırma

Suyun rengi. Temeller yüzeye çok yakın olduğu için sakin bir günde sığlığın rengi çevresindeki sudan farklı görünüyor; 1936 fotoğrafında da kule o açık lekenin içinde. Kulenin yerini kıyıdan bulmanın en kolay yolu bu.