Mismiye (Phaena): Trachonitis’in Roma Başkenti

Mismiye, Roma’nın Trachonitis bölgesinin başkenti Phaena’nın bugünkü adı. Burayı ünlü yapan ve “Praetorium” diye anılan tapınak artık yok: 1875’te Osmanlı ordusu yapıyı söküp taşlarını Burak’taki kışlaya taşıdı. Bugün görülenler, eski yapının parçalarıyla kurulmuş bir Osmanlı karakolu ve kasabanın güneyinde iyi korunmuş bir Roma yolu kaldırımı.

Phaena neydi

Tapınaktaki Grekçe yazıt kentin statüsünü açıkça söylüyor: “Julius Saturninus’tan Trakhon’un başkenti Phaena halkına.” 3. yüzyılda yerleşim bir metrokomia, yani ana köy statüsündeydi. Bizans döneminde piskoposluk merkezi oldu ve Efes (431) ile Kadıköy (451) konsillerine piskopos gönderdi.

Praetorium tapınağı

Yapı 160 ile 169 arasında, Marcus Aurelius ile Lucius Verus’un ortak saltanatı sırasında III. Gallica lejyonunun komutanı tarafından yaptırıldı. Bizans döneminde kiliseye çevrildi; planı en erken Bizans kilise örnekleri arasında sayılıyor. Avrupalı gezginler burayı erken buldu: Burckhardt 1810’da geldi, Bankes ile Barry 1819’da planını çizdi. Ardından 1827’de de Laborde’un, 1860’ta Rey’in çizimleri geldi. Yapının neye benzediğini bugün en iyi bu çizimler gösteriyor.

Bugün ne görülür

Osmanlı karakolu eski yapının taşlarıyla yeniden kurulmuş: iki katlı, 45’e 18 metrelik bir kule-kale. Güneyde ve kuzeyde iki girişi var, üst kata taş bir merdivenle çıkılıyor. Kasabanın güneyinde Şam ile Busra’yı bağlayan Roma yolunun kaldırımı, kenar taşları ve orta şeridiyle iyi durumda. II. Abdülhamid döneminde arazi padişah çiftliği oldu; 1915’te kasabada 300 Melkit yaşıyordu.

Ne kadar sürer

Bir saat kadar: karakol için yarım saat, Roma yolu kaldırımı için yarım saat.

Neyi kaçırma

Roma yolunu. Tapınak gitti, ama kasabanın güneyindeki kaldırımda kenar taşları ve orta şerit hâlâ yerinde. Şam’dan Busra’ya giden yolcuların yürüdüğü yüzey bu.

Bugünkü hâli

Karakolun ve Roma yolunun durumuna dair bilgiler 2007 ile 2009 arasındaki kaynaklara dayanıyor; savaştan sonraki hâlleri doğrulanamadı. Bu sayfa Mismiye’nin ne olduğunu anlatıyor; orada bugün ne görüleceğini garanti etmiyor.