Mişte Azar, Hristiyanlar Vadisi

Mişte Azar, Hristiyanlar Vadisi’nin batı ucunda, Humus ile Tartus vilayetlerinin sınırında bir köy. Deniz seviyesinden yaklaşık 314 metre yukarıda; Humus 60, Tartus 40 kilometre uzakta. Vadinin öteki köylerinden ayrılan yanı, bahçelerin arasından kayayı yararak akan dere ve derenin yanında, kimin oyduğu bilinmeyen bir kaya odası.

Nasıl gidilir

Köy vadinin batı kenarında. Doğusunda Marmarita, Nasıra ve el-Husn var; batısındaki köyler Tartus vilayetine bağlı. Köyden denizin bir parçası ve Lübnan’daki Akkar dağları görünüyor.

Ne görülür

• Nağus en-Nehr. Nağus, Arapçada taş lahit anlamına gelen naus sözcüğünün yerel biçimi. Büyük bir kaya basamağında kuzeye bakan yuvarlak bir ağızdan giriliyor. İçeride yaklaşık 4 metreye 3 metre dikdörtgen bir oda var; girişin tam karşısında ve iki yan duvarda birbirine bakan üç oyuk açılmış. Oda üzerinde henüz hiçbir arkeolojik çalışma yapılmadı.
• Taş köprü. Dere üstünde, bitkilerin sardığı tek kemerli eski bir taş köprü.
• Kanatır. Bugün zeytinlik olan bu bölgede taş üzüm sıkma tekneleri, sunu kapları ve Meryem tasvirli bronz ikonalar bulundu. Aynı bölgede halkın Kral Kızı Hilana’nın Sarayı dediği bir yapının yalnızca kalıntıları duruyor; anlatıya göre bölgedeki küçük krallığın kralı sarayı tek kızı için yaptırdı.
• Kiliseler. Rum Katolik rahibelerin Meryem Ana Manastırı, Rum Ortodoks Seyyide Kilisesi ve iki mezhebin ayrı ayrı Meryem makamları.

Köyün geçmişi

Bugünkü köyün yaklaşık 500 yıllık olduğu kabul ediliyor. İlk aileler Havran’dan, sonra Lübnan’dan ve Suriye’nin başka yerlerinden geldi. Halkın tamamı Hristiyan: Rum Ortodoks, Rum Katolik ve az sayıda Protestan. Kışın yaklaşık 1000 kişi yaşayan köyün nüfusu yazın 15 ile 20 bin arasına çıkıyor.

Adın kökeni için üç anlatı var. Birine göre ad Azar’ın kışlağı demek. İkincisi adı Azar adlı bir ipekböceği tüccarına bağlıyor. Üçüncüsü Aramicede kaynak anlamına gelen meşta sözcüğünden ve atının nalıyla toprağa vurup su fışkırtan Azar adlı bir kızın efsanesinden söz ediyor.

Ne zaman gidilir

Yazın, özellikle 13 Ağustos’ta. Köyün karnavalı, 1994’te Meryem makamı yapıldığından beri her yıl o gün Meryem’in Uyuyuşu bayramı için düzenleniyor. Yaz ılık geçiyor; kışın yağış günlerce sürebiliyor, kar ise yağarsa ancak birkaç saat kalıyor.

Neyi kaçırma

Nağus en-Nehr’in iç duvarları. Üç oyuğun simetrik yerleşimi, odanın rastgele bir mağara değil planla oyulmuş bir oda olduğunu gösteren ayrıntı.